اسلام در خراسان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


فهرست کشورها بر پایه جمعیت مسلمان

Allah.svg


اسلام در خراسان
حرم علی بن موسی در مشهد
اطلاعات کشور
نام کشور  ایران
جمعیت ۷٫۰۰۰٫۰۰۰حدوداً
اسلام در کشور
درصد مسلمانان ۹۶٪
جمعیت سنیان ۲٫۰۰۰٫۰۰۰[نیازمند منبع]
جمعیت شیعیان ۵٫۰۰۰٫۰۰۰

در خراسان،اسلام دین اکثریت مردم است.اسلام با فتح نیشابور توسط مسلمانان به شکلی خاص به خراسان وارد شد.بر خلاف جای‌های دیگر ایران اسلام در خراسان بدون درگیری‌های مهمی وارد شد و اکثریت اهالی خراسان پذیرای دین اسلام شدند.[۱]

بناهای اسلامی خراسان آن چندان قدمت دارند که تعدادی ازین بناها به مسجد عتیق(کهن) معروف اند مانند مسجد عتیق تربت جام.اهمیت بناهای اسلامی در خراسان هنری و فرهنگی نیز به شمار می‌رود.

هنرهای اسلامی در خراسان[ویرایش]

نقش خراسان در تکوین و تدوین هنر اسلامی مخصوصاً در دوران طلایی اسلام بسیار بارز و ارزشمند است.معماری مساجد و زیارتگاه‌ها تجلی هنر معماری اسلامی در خراسان است.همچنین جلوه‌های هنر اسلامی در خراسان در سفال, فرش و نگارگری کاملاً بارز است.

سفالگری[ویرایش]

نوشتار اصلی: سفالگری در نیشابور


مرکز اصلی هنر سفالگری در خراسان نیشابور بوده است.بسیاری از پژوهشگران، بر این باورند که هنر برجای مانده در سفالینه‌های نیشابور، در ادامهٔ روند هنر دوره ساسانی بر روی فلز است که بررسی در مهارت ساخت و به کار بردن تزیینات و عبارات مختلف و تحول خط را بر روی سفالینه‌ها ممکن می‌سازد. هنر سفالگری نیشابور، علاوه بر تنوع در تکنیک های ساخت، دارای تنوع های تازه طراحی نقوش و خوشنویسی روی آن نیز هست که بیانگر قدرت و تسلط هنرمندان این هنر در خراسان و مرکز آن نیشابور بوده است. سده سوم و چهرم هجری را اوج هنر سفالگری در نیشابور بوده‌است[۲] و مراکز سفالگری در این شهر از جمله مهم ترین مرکز هنر و صنعت سفال گری در ایران و خراسان در این دوره بوده‌است. درسال ۱۹۸۸ میلادی- سال ۱۳۶۷ شمسی طی پژوهش‌های باستان‌شناسی در نیشابور پیشینه سفال گری در خراسان و به طور کلی ایران مشخص شد.

قالی بافی[ویرایش]

تقریباً در بیشتر شهرها و روستاهای خراسان از گذشته تا امروزه قالیبافی هنر و صنعتی رایج بوده است.اهمیت قالیبافی در خراسان آن چنان است که در بازارهای شهرهای بزرگ خراسان بازار فرش نیز وجود دارد. رواج قالیبافی در خراسان در دوران پس از اسلام است.این هنر در زمان سلطنت شاهرخ میرزا یکی از شکوفاترین ادوار تاریخی خود را گذرانیده است. در این زمان مراکز قالیبافی شهر هرات شهری فعال و متحول در کلیه زمینه های هنری از جمله قالیبافی بود.

قسمت اعظم بافته های نخستین ایران در گذشته که به غرب صادر می شد از خراسان بوده است به ویژه فرش های باریک و دراز با نقشه هراتی و زمینه آبی رنگ.[۳]

مذاهب اسلامی در خراسان[ویرایش]

امروزه[ویرایش]

امروزه شیعیان اکثریت مسلمانان در خراسان را شامل می‌شوند. دو مذهب شیعی دوازده امامی و اسماعیلی پیروان بیشتری دارد.

مسلمانان اهل سنت در خراسان نیز بخش قابل توجهی را شامل می شوند به طوری که در شهرهای تربت جام, خواف, درگز, سنگان (شهر), تایباد, بجنورد و سرخس مسلمانان اهل سنت بیشترین پیرو را داراست.

اماکن اسلامی[ویرایش]

مسجد جامع هرات، اثری بجای‌مانده از دوران غوریان و تیموریان در خراسان.افغانستان

شاخص ترین جای‌های اسلامی در خراسان مساجد و زیارتگاه هاست.زیارتگاه‌های مهم در خراسان از جانب شیعیان و اهل سنت خراسان زیارت و مقدس شمرده می‌شود.نخستین مساجد خراسان توسط صحابه در نیشابور بنیان نهاده شد.حکمرانان مسلمان خراسان نیز اهتمام ویژه ای به ساخت مساجد داشته اند .مسجدها در خراسان به نام پیامبر اسلام و خلفای راشدین و ائمه اهل سنت (در شهرهای سنی نشین) یا به نام ائمه شیعیان (در شهرهای شیعه نشین) نام گذاری شده است.یک جماعت خانه شیعیان در دیزباد نیشابور نیز مسجدی است متعلق به شیعیان اسماعیلی در خراسان.

مسجدها[ویرایش]

زیارتگاه‌ها[ویرایش]

شیعیان[ویرایش]

  • آرامگاه محمد محروق:از زیارتگاه و مساجد معروف خراسان آرامگاه محمد محروق در شهر نیشابور است.در این بقعه یکی از فرزندان موسی بن جعفر نیز مدفون است و سنگی مقدس از نگاه شیعیان نیز در این آرامگاه قرار دارد که اهمیت این زیارتگاه شیعیان را دوچندان کرده. این آرامگاه در شمار آثار تاریخی در ایران با نام "آرامگاه امام زاده محمد محروق و ابراهیم" به ثبت رسیده‌است.
  • آرامگاه حمزه بن موسی: در مرکز شهر کاشمر در باغی به مساحت هشت هکتار مشهور به باغمزار با درختان سرو چند صد سالهٔ، بقعه و بارگاهی که با زیر بنای دو هزار متر مربع مشتمل بر گنبد خانه، گلدسته‌ها، رواق‌ها و.... در محل باغمزار بنا شده منسوب به مدفن حمزه بن موسی بن جعفر بن موسی کاظم است.

اهل سنت و صوفیان[ویرایش]

پانویس و منابع[ویرایش]

  1. اردشير خداداديان. خراسان وماوراءالنهر در تاريخ ايران واسلام. . مجله دانشكده ادبيات و علوم انساني[۱]. ترجمهٔ نام مترجم ۱۵۹-۱۵۸، (تاریخ). 
  2. «دانشنامه بریتانیکا(برخط).هنر سفال نیشابور»(انگلیسی)‎. 
  3. Philip Bamborough. «فصل کتاب». در Antique oriental rugs and carpets. 1984. 76.82.84. 
  4. «پژمان شهردار مشهد: سالانه میزبان ۲۰میلیون زائر بارگاه امام رضا هستیم.»(فارسی)‎. 
  5. «معاون وزیر خارجه: سالانه یک میلیون مسافر خارجی به مشهد سفر می‌کنند.»(فارسی)‎.