استهلال

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
امروز ۵ ذی‌الحجّه ۱۴۳۵ قمری
برای مفهوم ادبی استهلال به شگرف‌آغازی (براعت استهلال) رجوع نمائید.

استهلال تلاش برای رؤیت هلال ماه را گویند. این عمل دارای ارزش نجومی است، زیرا ماه قمری ممکن است ۲۹ یا ۳۰ روز باشد و مشاهده ماه نو گاه کاری دشوار و نیازمند محاسبات نجومی است. از نظر اسلام نیز این کار مهم و مستحب محسوب می‌شود. زیرا مناسبت‌های دین اسلام بر مبنای گاه‌شمار قمری تنظیم شده است.

راه‌های ثابت شدن اول ماه[ویرایش]

بنا بر نظر مراجع تقلید شیعه اول ماه به چهار یا پنج شرط ثابت می‌شود.

  1. خود انسان ماه را ببیند.
  2. عده‌ای که از گفته آنان یقین یا اطمینان پیدا می شود، بگویند ماه را دیده‌ایم و یا هر چیزی که بواسطه آن یقین حاصل شود.
  3. دو مرد عادل بگویند که در شب ماه را دیده‌ایم.
  4. سی روز از اول ماه قبل بگذرد.

برخی مراجع تقلید شیعه از جمله خویی، سیستانی، صافی و صانعی تنها همین چهار شرط را تایید می‌کنند. در مقابل برخی مراجع دیگر از جمله اراکی، گلپایگانی، خمینی، منتظری، مکارم شیرازی و بهجت معتقدند اول ماه به حکم حاکم شرع نیز ثابت می‌شود مگر اینکه فرد مطمئن باشد که حاکم شرع اشتباه کرده است. [۱][۲][۳]

اگر ماه در برخی شهرها رویت شود[ویرایش]

آیت‌الله بهجت، خمینی معتقدند اگر ماه در شهری رویت شود فقط در همان شهر اول ماه است و بقیه شهرها مستقل‌اند. اراکی، گلپایگانی، سیستانی و مکارم شیرازی معتقدند اگر ماه در شهری رویت شود، در تمام شهرهای کره زمین که با آن شهر هم افق‌اند یا در غرب آن شهر قرار دارند (آفتاب در آنها دیرتر غروب می‌کند) اول ماه خواهد بود و نیز خویی و صانعی معتقدند اگر در شهری ماه دیده شود در تمام شهرهایی که بخشی از شب آنها با شب این شهر مشترک است اول ماه است.[۱][۲][۳]

ملاک رؤیت[ویرایش]

در سنت فقهی ملاک رؤیت هلال ماه، با چشم غیرمسلح بوده و در دهه های اخیر بعضی مراجع رؤیت با وسایل اپتیکی را نیز ملاک دانسته اند، از جمله سید علی خامنه ای رؤیت با دوربین را ملاک دانسته[۴] و از طرفی سید موسی شبیری زنجانی با تجدیدنظر در فتوای سابق خود تنها دیدن با چشم غیرمسلح را ملاک می داند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوندهای خارجی[ویرایش]

رصد هلال ماه رمضان و شوال ۱۴۲۹[ویرایش]

برای مطالعات بیشتر[ویرایش]

منابع[ویرایش]