استئوکلاست
| استخوانشکن | |
|---|---|
 |
|
| استخوانشکنها بر روی استخوان اسفنجی آروارهٔ زیرین رویان یک گوساله | |
| لاتین | Osteoclast |
| فهرست گری | subject #۱۸ ۸۸ |
| دورلندز/السویر | o_۰۸/۱۲۶۰۰۴۰۰ |
- برای بیماری تب استخوانشکن به صفحه مربوط به آن بنگرید.
یاختههای استخوانشکن(به انگلیسی: Osteoclast) یا استخوانخوار یا استئوکلاستها(کلاست از ریشه یونانی بمعنی شکستن) نوعی از یاختهها هستند که باعث تخریب استخوان بدن میشوند.
استخوانشکنها با برداشتن پوستهٔ دارای مواد معدنی از روی بافت استخوانی و شکستن استخوان آلی عمل تخریب را انجام میدهند.
به صورت طبیعی تخریب استخوانی توسط این یاختهها به وسیله سلولهای استخوانساز (osteoblast) متوازن میشود. در افراد با اختلالات تخریب استخوانی همچون پوکی استخوان، یاختههای استخوانساز از فعالیت و پیشرفت این یاختهها عقب مانده و باعث کاهش تراکم استخوانی میشوند.
عملکرد [ویرایش]
استئوکلاستها از مونوسیتهای خون تولید میشوند. استئوکلاستها مسئول تجزیه ماده زمینه استخوان در هنگام استخوان سازی هستند. نقش استئوکلاستها عکس استئوبلاستهاست به همین دلیل سلولهای مخرب نامیده میشوند. این سلولها ، ابتدا ماده زمینهای بیشکل و سپس کلاژن را تجزیه میکنند. استئوکلاستها معمولا سلولهایی غول آسا با سیتوپلاسم وسیعاند و تعداد 6 تا 50 هسته دارند.
استئوکلاستهای جوان تک هستهای بوده و در هنگام فعالیت بازوفیلی و هنگام استراحت اسیدوفیلی هستند. با وجود اسید فسفاتاز دراستئوکلاستها این سلولها میتوانند ماده زمینهای را تجزیه کنند. به علاوه هنگامی که میزان کلسیم خون به علت عمل هورمون تیروکسین و پاراتورمون کاهش مییابد، استئوکلاست کلسیم را از استخوان میگیرد و به جریان خون میفرستد. استئوکلاستها نزدیک سطح استخوان از حفرهای از ماده استخوانی در حال تخریب قرار دارند. یاختههای استخوانشکن تنها عوامل شناختهشدهٔ تخریب استخوانی هستند.استئوکلاستها معمولاً سلولهایی غول آسا با سیتوپلاسم وسیعاند و تعداد ۶ تا ۵۰ هسته دارند.استئوکلاستها نزدیک سطح استخوان از حفرهای از ماده استخوانی در حال تخریب قرار دارند.
افزایش فعالیت این سلولها در برخی بیماریها مانند هایپرپاراتیروئیدی موجب تخریب استخوان میشود.
منابع [ویرایش]
Netter, Frank H. (۱۹۸۷), Musculoskeletal system: anatomy, physiology, and metabolic disorders. Summit, New Jersey: Ciba-Geigy Corporation ISBN 0-914168-88-6, p. ۱۶۹
