ازدواج در افغانستان
ازدواج یک حادثه طبیعی بوده که پس از شکلگیری ساختار جامعه بشری به فرهنگ تبدیل گشتهاست. مطابق ماده ۶۰ قانون مدنی افغانستان: «ازدواج عقدی است که معاشرت زن و مرد را به مقصد تشکیل فامیل مشروع گردانیده حقوق و وجایبی را میان طرفین به وجود میآورد». ازدواج در افغانستان پس از آریائیها تاریخ روشن دارد. در زمان زردشت شکل خاص را به خود داشت که بطور ناچیز پس از ورود فرهنگ عرب هنوز باقی ماندهاست. مثلا بستن کمربند سبز در کمر عروس از طرف فامیل عروس. این بدین معنی است که دختر ما بکر است. باوجودیکه ملیتهای گوناگون درافغانستان حیات بسر میبرند ولی فرهنگ ازدواج چندان تغییراتی فاحش ندارد. صرف تفاوت کوچک بین شهرها و دهات وجود دارند. درافغانستان قبل از اینکه پسری با دختری ازدواج نماید لازم است چند مراحل قبل از ازدواج را طی نماید که چنین میتوان نوشت.
محتویات |
جستجوبرای پیدانمودن دخترمناسب [ویرایش]
در این حالت مادرپسر خواهر و یا نزدیکان پسر در جستجو میشوند که دختر مورد پسند خود را دریابند. دختر خوب کسی است که باید اطاعت به فامیل داماد داشته باشد، دارای اخلاق خوب گذشته نیک ،فامیل نیک نام داشته باشند. در جنوب افغانستان مردم دختر چاق وزیبا را دوست دارند. مردم عادی دختر کاری باری سرخم به خانه را خوش دارند. درشمال افغانستان درمیان ملیت ازبک و ترکمن دختر عالی کسی است که زیاده قالین مرغوب ببافت. ولول یا قیمت بهای دختر از روی مقدار بافتن قالین درسال تعین میشود.
طلبگاری [ویرایش]
مراحل پرجنجال ازدواج همین دورهاست زیرا مشکلات رضایت همه اعضای فامیل دختر خیلی مهماند. در این مرحله فامیل دختر پرس وپال درمورد بچه و اعضای فامیل آن میکنند. در صورت موافقت شرایط خویش را به فامیل داماد میگویند. مثلا چقدر ولول (پول بها دختر) مقدار طلا، لباس، وغیره برای دختر صحبت به عمل میاورند. در صورت موافقت هردو جانبین فامیل دختر روز شیرینی دادن را تعین میکنند.
لفز یا شرینی خورد [ویرایش]
در روز شیرینی دادن یک تعداد از بزرگان مردینه فامیل پسر و دختر تشریف میآورند. سبد مملو از شیرینی باب از طرف یکی از بزرگان دختر به یکی از بزرگان پسر داده میشود و میگوید مبارک باشد. همه کف میزنند و فامیل داماد مقدار ی از پول را دریک بشقاب به فامیل دختر پیشکش میکنند. سپس در مورد شیرینیخوری صحبت مینمایند که آیا شیرینی خوری کنند یا نه. درافغانستان شیرینیخوری بالای پدر دختر است. ولی کوشش میکنند که مصارف شیرینیخوری را بالای داماد بهاندازند. در صورت که شیرینیخوری یا محفل شیرینی کلان را جانبین نمیخواهند تجلیل نمایند. پدر داماد باید مقدار پول تعیین شده را درهمین روز بپردازد.
شیرینیخوری [ویرایش]
شیرینیخوری را مردم بنام شرینی کلان یاد میکنند. به همین مناسبت از ۲۰ الی ۱۰۰ نفر از فامیل داماد و به همین مقدار از فامیل عروس دعوت میشوند. عروس در تخت که با رنگ شیرچائی مزین شده با داماد مینشینند. در این مراحل فامیل دختر سبد همراه با نقل و شیرینی که با رنگ شیرچائی آراسته شده به فامیل پسر تقدیم میکنند. اگر در سبد لباس مانده شده باشد در جواب باید فامیل داماد لباس بمانند درصورت عادی مقداری از پول را درمیان پاکت به فامیل عروس تقدیم میکنند.
عیدی براتی و نوروزی [ویرایش]
در صورت که در جریان نامزدی روزهای عید شب برات و یا نوروز تصادم کند. فامیل داماد باید مقداری از کیک و کلچه را با چند جوره لباس به فامیل عروس ببرند. درنوروز صرف ماهی و جلبی با یکدست لباس به خانه عروس میبرند. جریان نامزدی مرحله مهم شناخت همدیگر اند. به ندرت درین مرحله دختر از پسر جدا میشوند.
خویش خوری [ویرایش]
آن عده از فامیلهای که دارای زندگی بهتر اند شب خویش خوری را یک شب قبل از عروسی محفل مگیرندو مردان و زنان در میان خود شادی میکنند. بعضی از فامیلها در همین شب مراسم عقد نکاح را نیز اجرا میکنند. در این شب اقوام دورتر کمتر دعوت میشوند. بعضی به عروس طلا تحفه میدهند.
خبری [ویرایش]
درشهرها مردم توسط کارت مردم را دعوت مکنند ولی در استان تمام مراحل از طرف زنها اجرا میشود، خوشیترین زمان برای خانمهااستانها خبری است. گروپ از ۱۲ نفری خانمها با لباس مقبول بشمول اطفال به خانهها میروند و مردم را در محفل عروسی دعوت میکنند. در عوض مردم لبیک گفته مقداری از شرینی باب و پول را برای خبریها میدهند. قریههای دور را مردان خبر میکنند.دامادو پدر داماد یک یا چند روز قبل از عروسی در نماز شام مردان را دعوت میکنند. درقریه جات در شب عروسی همه به عروسی شرکت میکنند. ولی از لحاظ نظاکت یکتعداد از بزرگان را بزبان باید یاد اوری کرد در غیر ان نمیآیند و خفه میشوند.
عروسی [ویرایش]
مهمترین خاطره خوش در حیات یک جفت شب عروسی (شب حنا ویا شب نکاح) است. این شب از خود مراحل خاص دارد. درین شب از صد ال ۴۰۰ نفر از هردو جناح خبر میشوند.
- مرحله اول احوالپرسی است دوستان دور و نزدیک از احوال همدیکر پرسان میکنند. دختران جوان در رقابت لباس بی همتا اند. تعداداز نزدیکان عروس و داماد دهن دروازه استاده شده به مردم مانده نباشین میگویند. در داخل محفل هنرمندان باید آهنگهای مست باید ادا کنند.
- نکاح مرحله دوم عروسی است که مطابق به شرایط اسلامی نکاح صورت میگیرد. درمراسم مهر تعین میشود. دو شاهد و یکنفرپدر وکیل از طرف عروس در مراسم تعین میشوند شاهدین به اطاق عروس رفته موضوع عقد شرعی را به عروس ۳ بار تکرارمیکنند و عروس باید ۳ بار بلی گوید. شاهدین جواب ۳ بار بلی را به حاضرین اعلام میدارند. بعداً مهرتعین میشود. پس از قبولی مهرهردو جانب، ملا امام خطبه میخواند.سپس ملا امام به حاضرین تبریک میگوید دوستان همه کف میزنندو بالای داماد نقل پاش مینمایند.
- خوردن غذا. مرحله سوم شب حنا غذاخوری است.
- ائینه مصاف. مرحله چهارم عروسی ائینه مصاف است. این کلتور از گذشتههای خیلی دور درمیان افغانها باقی ماندهاست. درگذشتهها به نسبت تعصبات مذهبی و قومی نمیتوانستند عروس و داماد همدیگر را الی همین لحظه ببینند که چه شکل دارد آیا عروس زیبا است یا نه. در زمان آئینه مصاف همدیگر را می بینند. و هردو یک آیت خورد از قران را میخوانند و قران را بوسه میزنند.
- چله آلشی. کسانیکه شرینس خوری نمیکنند در شب حنا چله آلشی مکنند. که توسط یکنفر مرد بزرگ سن و خوش شانس چله عروس و داماد را بدست شان میکنند. بعدا همین مرد در دست عروس و داماد خینه میمالند.
- کیک و مالیده. درین مرحله عروس و داماد کیک بزرک را یکجا با کارد پاره میکنند. یکنفر از زنها که بنام هوقی یاد میشود کیک و مالیده را بمردم توزیع میکند. درین مرحله ا قارب درکنار عروس دامادعکسهای یادگاری میگیرند. و یکتعداد از قوم و خویش به جفت تحفه، پول یا طلا میدهند.
درین مرحله رقص و پایکوبی جوانان شدت می یابد. و برای چندین بار رقص اتن ملی را اجرا میکند.
- خدا حافظی. درین مرحله عروس و داماد در دهن دروازه ایستاد میشوند. پدر عروس در کمر دختر خود کمربند سبز را بند میکنند. و مردم به جفت تبریکات خودرا اظهار میکنند. و دراخیر عروس وداماد با یکتعداد از دوستان خود با وسایل ترانسپورتی شهرگشت میروند.
تخت جمعی [ویرایش]
آخرین مرحله یک جفت پس از شب حنا است. در تخت جمعی زیاده اقارب عروس و داماد دعوت میشوند که تحایف را اماده کردهاند. اقارب نزدیک عروس و داماداشیا قیمتی، پول و لوازم قیمتی خانه را برای عروس تحفه میدهند.
جستارهای واسته [ویرایش]
منابع [ویرایش]
- قانون مدنی افغانستان وزارت عدلیه افغانستان
- ازدواج و آثار حقوقی آن در قانون مدنی افغانستان نوشته رنا سعید ساید وزارت عدلیه افغانستان
http://www.moj.gov.af/?lang=da&p=magazines&nid=667
- عوامل سیاسی چند همسری در افغانستان و پیامدهای ان نوسته نوشته محمد نسیم مهرین
- افغان ویدنگ Afghan wedding ویکی پیدیا انگلیسی http://en.wikipedia.org/wiki/Afghan_wedding
- هکذا از تحقیقات کریم پوپل
|
||||||||||||||
