اریک هابسبام

اریک هابسبام

اریک جان ارنست هابسبام
زادروز	۹ ژوئن ۱۹۱۷ اسکندریه
درگذشت	۱ اکتبر ۲۰۱۲ لندن
ملیت	بریتانیا
نام‌های دیگر	فرانسیس نیوتون
آثار	عصر انقلاب، اروپا ۱۷۸۹ - ۱۸۴۸ عصر سرمایه، ۱۸۴۸ - ۱۸۷۵ عصر امپراطوری عصر نهایت‌ها: ۱۹۱۴ - ۱۹۹۱

اریک جان ارنست هابسبام (به انگلیسی: Eric John Ernest Hobsbawm)‏ (متولّد ۹ ژوئن ۱۹۱۷- ۱ اکتبر ۲۰۱۲) تاریخ‌دان و نویسنده مارکسیست است.

وی در یک فامیل یهودی و در شهر اسکندریه مصر بدنیا آمد. در کودکی، خانواده اش از اسکندریه به وین و سپس برلین مهاجرت کردند. هابسبام بعدها در بریتانیا (لندن) سکنی گزید. همانجا زیست و همانجا درگذشت.

راه و روش اریک هابسبام

اریک هابسبام بر سنّت روشنگری تکیه داشت، عدالت‌خواه بود و در توصیف نبردهای طبقاتی، به محرومان نگاه جانبدارانه‌ داشت.

زندگی و آثار وی متأثر از دلبستگی و تعهد به سوسیالیسم بود. زندگیش را به اعتلای جنبش نظری و عملی تهیدستان علیه سرمایه جهانی و سیاست ها و تئوری های توجیه گر آن اختصاص داد.

اریک هابسبام تاریخ را از منظر زندگی درباریان و فاتحان ستمگر جنگ، نمی‌نوشت و آخرین کتابش با عنوان «چگونه جهان را تغییر دهیم؟» در سال ٢٠١١ نشان می‌دهد که تا پایان عمرش پرسشگر و ستم ستیز باقی ماند.

مقولاتی چون ابداع و «اختراع سنت» و ارزش کار و تاریخ کارگری در آثار هابسبام برجسته است.

تدوین تاریخ

اریک هابسبام از برجسته ترین مورخان عصر ما و از پیشکسوتان تاریخ اجتماعی بشمار می‌رود. او همردیف تاریخ نگارانی همچون ارنست بلوخ ، فرناند برودل ، لوسین فبر، کریستوفر هیل ، ژاک لوگوف و بندیک اندرسون قرار داشت.

در دانشگاههای لندن (کالج برکبک) و کیمبریج (کالج کینگز) و... درس می‌داد و از مطرح‌ترین نویسندگان ترقیخواه حوزه مطالعات عمومی در سده اخیر جهان بشمار می‌رفت. یکی از کارهای بزرگ وی تدوین تاریخ اروپا در قرون ١۸،١۹ و ۲۰ و نوشتن تاریخ جهان از انقلاب فرانسه تا فروپاشی شوروی است.

مجموعه چهار جلدی که به فارسی هم ترجمه شده است.

«عصر انقلاب»، ۱۷۸۹ - ۱۸۴۸،

«عصر سرمایه»، ۱۸۴۸ - ۱۸۷۵،

«عصر امپراطوری»، ١٨۷۵_١٩١٤و،

«عصر نهایت‌ها» ١٩١٤_١٩٩١

یکی از آثار برجسته او کتاب «اختراع سنّت» (سنّت‌های ساختگی) است که از مهم ترین کتاب های تحلیل مفهوم ملّت و ملّت گرایی بشمار می‌رود.

اریک هابسبام در گفت و ﮔو با «مارچلو ماستو» در مورد دستنوشته های مارکس (ﮔﺮوﻧﺪریسه) هم توضیح می‌دهد.

هابسبام می‌گوید: ﻣﺎرکس در این دﺳﺖ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻫﺎ که ﺗﺎ ﻗﺒﻞ از دﻫﻪ ی ۱۹۵۰ ﭼﺎپ ﻧﺸﺪه ﺑاقی ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ، ﻣﺴﺎئل ﻣﻬّمی را ﻣﻄﺮح می‌کند که در کتاب ﺳﺮﻣﺎیه ﻣﻮرد ﺑﺮرسی ﻗﺮار ﻧمیگیرﻧﺪ...

...

هابسبام، که زمانی فیلمبردار هم بود سالها با نام مستعار «فرانسیس نیوتون»، مقالات و نقدهایی در مورد موسیقی جاز می‌نوشت. او موسیقی معاصر را می‌شناخت و با زبانهای انگلیسی، عبری، عربی، آلمانی، هلندی، فرانسوی، ایتالیایی، اسپانیایی، پرتقالی و زبان مردم کاتالان آشنا بود.

آثار هابسبام

Labour's Turning Point: Extracts from Contemporary Sources

Primitive Rebels: Studies in Archaic Forms of Social Movement in the 19th and 20th centuries The Jazz Scene

The Age of Revolution: Europe 1789-1848

Labouring Men: studies in the history of labour

Pre-Capitalist Economic Formations

Industry and Empire: From 1750 to the Present Day

Bandits

Captain Swing

Revolutionaries: Contemporary Essays

The Age of Capital: 1848-1875

Italian Road to Socialism: An Interview by Eric Hobsbawm with Giorgio Napolitano

The History of Marxism: Marxism in Marx's day، Vol. 1

The Invention of Tradition

Worlds of Labour: further studies in the history of labour

The Age of Empire: 1875–1914

Politics for a Rational Left: political writing، 1977–1988

Echoes of the Marseillaise: two centuries look back on the French Revolution

Nations and Nationalism Since 1780: programme، myth، reality

The Age of Extremes: the short twentieth century، 1914–1991

Art and Power: Europe Under the Dictatorsexhibition catalogue

On History

1968 Magnum Throughout the World

Behind the Times: decline and fall of the twentieth-century avant-gardes

Uncommon People: resistance، rebellion and jazz

Karl Marx and Friedrich Engels، The Communist Manifesto: a modern edition

The New Century: in Conversation with Antonio Polito

Interesting Times: a twentieth-Century life

Globalisation، Democracy and Terrorism

How to Change the World: Tales of Marx and Marxism

کتاب‌های ترجمه‌شده به فارسی

• ملّت و ملّی‌گرایی. ترجمهٔ علی باش. چاپ اوّل. انتشارات مهر دامون، ۱۳۸۳. ISBN 964-95481-1-4. 
• عصر انقلاب، اروپا ۱۷۸۹ - ۱۸۴۸. ترجمهٔ علی‌اکبر مهدیان. چاپ اوّل. مترجم، ۱۳۷۴. 
• عصر سرمایه، ۱۸۴۸ - ۱۸۷۵. ترجمهٔ علی‌اکبر مهدیان. چاپ اوّل. انتشارات ما، ۱۳۷۴. ISBN 964-5510-11-2. 
• عصر امپراطوری. ترجمهٔ ناهید فروغان. چاپ اوّل. نشر اختران، ۱۳۸۲. ISBN 964-7514-21-2. 
• عصر نهایت‌ها: تاریخ جهان ۱۹۱۴ - ۱۹۹۱. ترجمهٔ حسن مرتضوی. چاپ اوّل. آگاه، ۱۳۸۳. ISBN 964-416-200-5. 
• جهان در آستانهٔ قرن بیست و یکم. ترجمهٔ ناهید فروغان. چاپ اوّل. نشر قطره، ۱۳۸۲. 
• صنعت و امپراتوری: تاریخ اقتصادی و اجتماعی بریتانیا از انقلاب صنعتی تا دهه‌ی ۱۹۶۰، اریک هابسبام، ترجمه: عبدالله کوثری
• ملت به مثابه یک سنّت اختراعی (مقاله) اریک هابسبام، ترجمه: فرهاد بشارت
• اهمیّت کنونی مارکس، ۱۵۰ ﺳﺎل ﺑﻌﺪ از ﮔﺮوﻧﺪریسه، ﮔفت و ﮔﻮی ﻣﺎرﭼﻠﻮ ماستو با اریک هابسبام، ترجمه: ایوّب رﺣﻤﺎنی (بابک کسرایی هم ترجمه کرده است.)
• گزیده ای از کتاب «ﺭﺍﻫﺰﻥ ﺍﺟﺘﻤﺎعی»، اریک هابسبام، ترجمه: ﻣﺤﻤﺪ ﺟﻮﺍﻫﺮکلام

منابع

• همنشین بهار: اریک هابسبام و سنّت های ساختگی
• Eric -Marxist historian
• اریک هابسبام؛ نهایت مورخ عصر نهایت‌ها