ارست

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ارست (اروست) (آروس)
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان مازندران
شهرستان ساری
بخش چهاردانگه
دهستان پشتکوه (ساری)
مردم
جمعیت ۸۹۵نفر

ارست (اروست)، روستایی است از توابع بخش چهاردانگه شهرستان ساری در استان مازندران ایران.

این روستا در دهستان پشتکوه قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۸۹۵نفر (۲۲۲خانوار) بوده‌است.[۱]

خاستگاه نامگذاری[ویرایش]

برخی ریشۀ نام ارست را درخت ارس (ors) می‌دانند که در آن حوالی بسیار می‌روید. ولی مختار عظیمی دربارۀ خاستگاه این واژه چنین می‌نویسد : «نام مرکب از اهر her + رستاک rostak  : روستا باشد و اهرher : آموزش. ارست روستای محل آموزش (احتمالاً آموزش دینی یا نظامی)»[۲]

ویرایش این قسمت توسط مهران عالیشاه

"اروست" در واقع تغییر یافته ی "آروس" می باشد. طبق اعتقاد خود روستاییان ساکن اروست، این منطقه که قدمت طولانی داشته است، طی سالهایی برف شدیدی در این مناطق حاکم شده، و شرایط زندگی دامداری و کشاورزی بسیار سخت شد، در نتیجه بسیاری از این منطقه به جاهای دیگر(بیشتر به سمت دریا) کوچ کرده اند، اما عده ای که باقی ماندند، همگی از روستاهای مختلف موجود در این منطقه به مکان فعلی روستای اروست نقل مکان کرده، و ساکن شدند.روستاهایی که نابود شده اند به نام های: سورت، کرچ میون، ملک میون، مسیرپا، قلعه در و ... بودند.

پس از شکل گیری اولیه این روستا ظاهرا نام خاصی برای روستا تعیین نشده بود. اما پس از مدتی عروسی به این منطقه سفر می کند (عروس از خاندان نجیب زادگان بوده). در هنگام گشت و گذار خسته شده و به دنبال حیوانی برای سوار شدن می گردد. به زبان محلی (مازندرانی) درخواست اسب و .. بدین صورت بوده که " آروس مال خواست". این جمله سوم شخص در مورد این عروس در سایر مناطق می پیچد و این منطقه را " جایی که عروس، مال (اسب) خواست" می نامند. یعنی برای آدرس دادن می گفتند "عروس مال خواست" به زبان مازندرانی آروس مالخواست.

بدین ترتیب بود که این روستا به نام آروس (عروس) و روستای روبرو به نام "مالخواست" نام گرفته. اما در طی زمان نام روستای آروس به اروست تغییر کرده است. ضمن اینکه نام روستای مالخواست همچنان مثل اول باقیست.
برای اثبات این قضیه، دلیل اول اینکه نویسنده ی این مقاله در قسمت آخر از سفرنامه گریگوری ملگُنُف در سال ۱۸۵۸ و ۱۸۶۰ نام می برد که در آن نام روستا بصورت "آروس" آمده است. همچنین محکم ترین مدرک برای اثبات این قضیه وجود روستای "ماخواست" می باشد. یعنی اگر این داستان دروغین باشد نمی توان نام روستای مالخواست را توجیه کرد.

آموزش به سبک نوین[ویرایش]

  • دبستان

دبستان سپاه دانش اُرُست در سال ۱۳۵۳ دایر شد و آقای علی اصغر راه‌مرد نخستین آموزگار آن بود. نام کنونی آموزشگاه «شهید عین‌الله عالیشاه» می‌باشد. در آغاز پایه‌گذاری، دانش‌آموزان آْن عبارت بودند از:

پایهٔ یکم: اسحاق‌علی احمدی ، محمد احمدی، احمد احمدی، ابوالحسن باقری، غلامرضا خرده‌مینا، مختار خرده‌گیر، مصطفی صادقی، علی اکبر عالیشاه، رحمت عالیشاه ، الیاس عالیشاه، علی عالیشاه ، رحمان عالیشاه ، حسن عالیشاه، محمد عالیشاه، غلام‌رضا عالیشاه، باب‌الله محمدی و حسن معصومی.

پایهٔ دوم: حسین‌جان محمدی، نیکزاد احمدی، علی احمدی، علی عالیشاه ، اکبر عالیشاه ، هوشنگ باقری، عبدالرضا باقری، برات علی باقری، حسن صادقی، محمد رضا عالیشاه، علی عالیشاه، یعقوب عالیشاه، محمد تقی عالیشاه ، حسن عالیشاه، بهرام عالیشاه، ابوالحسن عالیشاه، محمد قاسمی، سلیمان معصومی، محمد معصومی و ولی الله نادعلی.

پایهٔ سوم: ناصر معصومی

پایهٔ چهارم: عیسی خوشبین، علی جان عالیشاه و بابا علی عالیشاه.

  • راهنمایی:

مدرسهٔ راهنمایی اُرُِِست به صورت ضمیمه در سال ۱۳۶۴ با مدیریت رسول جعفری دایر شد. نام کنونی آموشگاه «شهید صفر علی عالیشاه» اُرُست می باشد. در آغاز پایه‌گذاری، آموزگاران آن عبارت بودند از، تیزکار، پرواسی و سید رسول جعفری.

دانش‌آموزان آموزشگاه در آغاز پایه‌گذاری افراد ذیر بودند:

پایهٔ یکم: حمزه‌علی باقری، سید جعفر خردمند، اسماعیل صادقی، مجتبی صادقی، ابراهیم عالیشاه، اصغر عالیشاه، محمود عالیشاه، عبد الحسین عالیشاه، شعبان عالیشاه، حسین معصومی، سید جمال موسوی، رجب معصومی و ابو الفضل معصومی. [۳]

گردشگری[ویرایش]

از آنجائیکه این روستا چشمه‌سارهای پله‌ای باداب سورت (که پس از چشمه‌ی پاموک‌کاله‌ی ترکیه به عنوان دومین چشمه‌ی آب شور جهان، ثبت جهانی شده‌است) را در محدوده‌ی خود دارد از قوی‌ترین نقاط گردشگری استان مازندران شمرده می‌شود.

در کتب قدیمی[ویرایش]

گریگوری ملگُنُف در سال ۱۸۵۸ و ۱۸۶۰ در پی انجام ماموریتی از سوی حکومت قفقاز (برای اجراء وصیت‌نامه پتر کبیر) به شمال ایران سفر کرد. در سفرنامه‌ی او آنجا که مناطق مرزی هزارجریب را برمی‌شمارد، نام روستای «ارست» هم دیده می‌شود که آنرا به صورت «آروس» می‌نویسد. وی از مرزهای هزارجریب چنین می‌نویسد: استان استرآباد، رود کوچک ساور در روستای کندو در نیم فرسنگی غرب رادکان، روستای برکوله (بارکلا) و نیلا (نیالا) در اشرف در نزدیکی جاده‌ی شاهرود، روستای سرخ‌گریه(سرخ‌گریوه) و بالخاس(مال‌خواست) و چشمه‌ی آروس (چشمه‌ی آب شور روستای ارست یا همان باداب سورت) و چهارده (چهارده کلاته یا دیباج).[۴]

منابع[ویرایش]

  1. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  2. پژوهش در نام آبادی شهرستان ساری، مختار عظیمی ، ص ۲۳۴
  3. تاریخ آموزش و پرورش چهاردانگه ،خلیلی، شریعت نژاد، ص ۹۶ و ۹۷ و ۱۵۵
  4. گريگوری ملگَُنُف،كرانه‌های جنوبی دريای خزر، ترجمان امير هوشنگ اميری، كتاب سرا، ۱۳۷۶، ص ۲۱۳