اردوی اسلام قفقاز
اردوی اسلام، یک یگان نظامی بود که به دستور وزیر جنگ عثمانی، انور پاشا (۱۸۸۱-۱۹۲۲) و بنا بر آرمان پانتورانیسم تاسیس شد. بر خلاف بقیه سپاه تحت سلطه ترکهای عثمانی که تعداد زیادی از افسران آلمانی که در آن حضور داشته و در عمل، بسیاری از امور را حل و فصل میکردند، این یگان به طور کامل از مسلمانان، که اکثر آنها صحبت ترکی صحبت میکردند تشکیل شدهبود. استعداد نفرات این یگان بین ۱۴ هزار تا ۲۵ نفر بود. هدف از تشکیل این واحد نظامی تسخیر سرزمینهای جدید برای امپراتوری عثمانی در قفقاز جنوبی بود.
در این یگان عمدا از حضور افسران آلمانی جلوگیری شد. در پایان سال ۱۹۱۷، با فروپاشی امپراتوری روسیه، انور پاشا به این نتیجه رسیدهبود که آلمانیها و ترکان دیگر اهداف مشترکی ندارند. شرایطی که برای پیمان برست-لیتوفسک گذارده شد و بسیار به منفعت آلمانیها تمام میشد نیز این احساس را تقویت کرد. منظور این بود که اردوی اسلام تنها گوش به فرمان انور پاشا باشد و به فرمانهای آلمانیها توجهی نکند.
این قشون توانست کمابیش با آسانی از سد جمهوری دموکراتیک ارمنستان و جمهوری دموکراتیک آذربایجان بگذرد. این دو جمهوری هر دو واحدهای سیاسی کوتاهمدتی بودند که در دوره بین فروپاشی امپراتوری روسیه و ظهور اتحاد جماهیر شوروی بهوجود آمدهبودند.
انگلیسیها در جواب یک واحد کوچک نظامی را تحت فرماندهی ژنرال لیونل چارلز دانسترویل به باکو فرستادند که حول و حوش ۴ اوت سال ۱۹۱۸ وارد این شهر شد. یک ماه بعد این گروه انگلیسی که با قشون بزرگتر عثمانی روبهرو بود عقبنشینی کرد. آتشبس موقت ۳۰ اکتبر سال ۱۹۱۸ که به پایان جنگ انجامید، سقوط سیاسی انور پاشا را به دنبال داشت و درپی این سقوط اردوی اسلام نیز به سرعت از هم پاشید.
منابع [ویرایش]
- Fromkin, D., (1989). A Peace to End All Peace, pag. 354-355. Avon Books. ISBN: 0233983937
- Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwoodpress, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 189.
