اردوی ملی افغانستان

نشان افتخاری قوای مسلح افغانستان

مرکز آموزشی غازی آموزش اولین افسران پس از 2001

مرکز آموزشی سربازان

کندک نمبر 7 کوماندو در حال فراغت از تحصیل

اردوی ملی افغانستان:(Afghan National Army یا ANA) ارتش رسمی افغانستان می باشد. این ارتش در سال 2002 به کمک NATO ساخته شد.

تاریخچه ارتش افغانستان

در زمان که در افغانستان تفنگ وجود نداشت تشکیلات ارتش به سر لشکر و لشکر اعم از تیر زنان نیزه بازان و شمشیر زنان محافظین وغیره بود.الی دوره تیمورشاه درانی ارتش افغانستان ارتش دفاعی و تعرضی بود.پس از شازمان ارتش افغانستان یک ارتش دفاعی بوده است. درافغانستان درطول تاریخ ارتش قومی یا غیر منظم وجود داشته از آن برای دفاع سرزمین کار گرفته شده است . برای بار اولین ارتش منظم قومی متشکل و منظم در قرن هژدهم توسط میرویس خان هوتک بوجود آمد. این ارتش تحت فرماندهی میرویس نیکه ( ۱۷۰۹ــ ۱۷۱۵ در برابر اردوی بزرگ ایران جنگیده از خود شهامت نشان دادند.پس از میرویس خان پسر وی شاه محمود هوتکی ۱۷۱۵ ــ ۱۷۲۵ با ارتش ۲۸ هزار نفری خویش به گلنا اباد حمله نمود بعداز تصرف اصفهان ایران صحنه رادر مقابل استعمار گران روس تنگ و تنگتر ساخت. در این ارتش فقط چند ضرب توپهای خفیف نوع ”زنبورک “ تجهیزات موثر و ثقیل جنگی را تشکیل میداد.

ارتش منظم

اولین ارتش منظم افغانستان با قطعات توپچی سواره و پیاده نظام در سالهای۱۷۴۷ ــ ۱۷۷۲ زمان سلطنت احمد شاه درانی ساخته شده است.احمد شاه سپه سالار و نظامی جسور درطول سالهای حکمروائی نادر افشار مهارت جنگی را کسب نمود. اساس دولت با ثبات و متمرکز را با یک ارتش قوی در کشور گذاشت . سردار محمدجهانخان پوپلزای سپهه سالار آنرا اداره میکرد.اردوی مستحکم احمد شاه درانی بعد از مرگ وی به پارچه‌های متعدد تقسیم شد و از طرف پسرانش در مقابل همدیگر در خانه جنگی‌ها کار گرفته شد.ارتش زمان احمد شاه بابا متشکل از یک ارتش دایمی و لشکر قومی بود که چندین بار بر هندوستان تاخت و جنگ پانی‌پات را فتح نمود .همین ارتش در زمان تیمورشاه درانی الی شاه زمان پابرجا بود. درزمانیکه احمدشاه بابا درهندوستان چندین بار حمله نمودانگلیسها در هندوستان مصروف تجارت بودند.پس از قرن ۱۶ که کشورهای اروپایی مصروف جهان کشائی بودند انگلیسها در زمره قدرت در اروپا بود. آنها متوجه شدن که مسلمانان اداره هندوستان را در دست دارند و مسلمانان افغانستانی یگانه مرجع بود که میتوانست بسرعت مسلمانان هند راکمک نمایند. واین یک واقیعت محض است که هندوستان همیشه از راه افغانستان مورد تهاجم قرارگرفته هستی و بود آن ملت فنا شده است. هندوها که در هندوستان اکثریت بودند علاقمندی داشتن تا آنها درکرسی قدرت نشته باشند . این دونکته برای هندوان وانگلیسها خیلی قابل توجه قرار گرفت .انگلیسها هندوها را کمک نموده در هندوستان یک دولت پرقدرت مراتی ساخته شد.درحقیقت این دولت به نفع افغانستانیها بودزیراچانس اشغال هند از طرف انگلیس خیلی کم بود. ولی احمدشاه با باقوت مراته را برهم شکست وهندوستان به یک کشور ضعیف تبدیل گردید. انگلیسهااهسته اهسته درصحنه سیاسی هند ظهور نمودند تا اینکه در زمان شاه زمان وارد صحنه با افغانستان شده درهند به پیشروی آغازنمودند. دولت انگلیس غرض اشغال هند به خنجر ضرورت داشت تا در صورت پیشروی به هند از عقب به افغانستان خنجر وارد کند این جنجر دولت ناصرالدین شاه قاجار گردید. در هر پیشروی انگلیس به هند قاجاریان به هرات و قندهار حمله میکردند. قشون ناچار بطرف هرات حرکت میکرد.وهکذا مداخلات انگلیس باعث بروز خانه جنگی‌ها شد.بدین ترتیب ارتش ضعیف شده تا حکومت شاه شجا ع ادامه یافت پس از کشته شدن شاه شجاع ارگ شاهی توسط انگلیسها تاراج شده ارتش ازبین رفت. الماس کوه نور درهمن روز تاراج شد.۵/۴/۱۸۴۲

دومین ارتش منظم افغانستان

پارچه پارچه شدن ارتش احمدشاه نفاق و خانه جنگی‌ها باعث سقوط سلطنت سدوزایی‌ها و دخالت و نفوذ بیگانه در کشور گردیده و الی سلطنت امیر دوست محمد خان سبب ازدیاد هرج و مرج و ملوک الطوایفی شد تا اینکه امیر دوست محمد خان در دوره دوم امارت خود ۱۸۰۴ ــ ۱۸۶۱ یک ارتش منظم را پایه گزاری نمود که تعداد ان از ۳۰ هزار نفر تجاوز نمیکرد و امیر از ان برای تحکیم قدرت و حفظ جان خود و خانواده خود کار میگرفت به قول تاریخ میرغلام‌محمد غبار در دوره امارت امیر شیرعلی خان اساس یک ارتش منظم و دایمی گذاشته شد که افراد ان تحت اموزش نظامی قرار گرفته با رخت نظامی ملبس گردیدند. این ارتش از دسپلین نظامی برخوردار گردیده و دارای صفوف سه گانه پیاده، سواری و توپچی بوده در قشله تازه بنیاد قلعه شیر پور جابجا شد. به گواهی تاریخ ارتش افغانستان ” این ارتش مشتمل بود بر ۵۷ غند پیاده ۲۰ غند سواره ۲۶ بطریه کوهی، سواری و فیلی که مجموعا ً ۵۰ هزار نفر در ان شامل بود به شکل دایمی استخدام گردیدند .متاسفانه شیرازه ارتش منظم امیر شیر علیخان نسبت ضعف مزاج امیر که ناشی از وفات پسرش شهزاده و ولیعهد عبدالله قبل ازسوق دادن به جهادی که علیه انگلیسها اعلان شده بود از هم پاشید وخود امیر ابتدا به تاشقرغان و بعداً به ترکستان رفت .ودر مزارشریف وفات یافت.

سربازان افغانی درجنگ دوم افغان انگلیس با متانت جنگیدن وآنهارا از خاک خود راندند

سومین ارتش افغانستان

بعد از امارت امیر شیر علی خان، امیر عبدالرحمن خان برای تشکیل ارتش دایمی کمر بست و در بین دیگر امور دولتی هفته یک روز را برای امور لشکری تخصیص داده بود . به نقل از کتاب تاریخ ” افغانستان در پنج قرن اخیر “ تعداد ارتش امیر عبدالرحمن خان بالغ بر :

• قوای پیاده ۸۰ هشتاد دسته هر دسته ۷۰۰ نفر جمعا ً ۵۶۰۰۰ نفر
• قوای سواره ۴۰ چهل دسته هر دسته ۴۰۰ نفر جمعا ً ۱۶۰۰۰ نفر
• قوای توپ خانه یکصد بطریه هر بطریه ۱۰۰ نفر جمعا ً ۱۰۰۰۰ نفر
• نگهبانان در بار شاهی :
• پیاده چهار دسته هر دسته ۱۰۰۰ نفر جمعا ً ۴۰۰۰ نفر
• سواره سه دسته هر دسته ۸۰۰ نفر جمعا ً ۲۴۰۰ نفر
• جمعا ً ارتش امیر عبدالرحمن خان متشکل از ۸۸۴۰۰ نفر بود

امیر مذکوربرای انکشاف ارتش کارخانه ماشین خانه کابل را که دارای شعبات ریخته گری، توپ سازی، تفنگ سازی، باروت و تولید کارتوس سازی، اسلحه سرد و غیره بود بنیاد گذاری کرد. در زمان امیر حبیب الله خان ارتش افغانستان انکشافات خوبی نمود . درضمن مدارس تاسیسات آموزشی ارتش را بنیاد گذاشت.از آنجمله مکتب حربیه برای اکمال کادرهای افسری ارتش در کابل تاسیس شد که بعدها به تعداد ۹۰۰ نفر در ان فنون نظامی را می اموختند .در زمان اعلیحضرت غازی امان الله خان به منظور تقویه ارتش افغانستان اسلحه جدید از المان، انگلستان، ایتالیا و بلجیم خریداری گردیده که شامل تفنگ‌های ۱۲ تکه انگلیسی تفنگ‌های ۱۲ تکه لوچک المانی برای پیاده و سواری، تفنگ‌های ۵ تکه ایتالیای برای پرسونل و مرتبات توپچی، تفنگ‌های پنج تکه بلجیمی برای ژا ندارم و پولیس، توپهای ۶ پن توپهای ۹ پن قاطری که( از روسیه خریداری شده بود )، توپهای ۱۰۵ ملی متری صحرا (۳۶ پن ) که توسط شش راس اسپ کش می شد . دولت اطریش چهار ضرب توپ برای غازی امان الله خان بخشش کرده بود که در جنگ تل شرکت کرده بود.بعدها برای بار دوم سلاح جدید از راین میتال جرمنی و کارخانه سکودای چکوسلواکی ”توپها و تانکهای سبک “ خریداری گردید. در زمان غازی امان الله یک قطعه نمونه نیز تشکیل شد، افسران و آموزگاران ترکی برای آموزش افسران افغانی استخدام شد، بعضی افسران برای کسب تحصیلات نظامی به ترکیه و کشورهای دیگر خارجی اعزام شدند، چند بال هواپیما وچند ضرب توپ دور برد خریداری گردید . اما طور شاید و باید ارتش در زمان سلطنت غازی امان الله خان پیشرفت ننمود .زیرا افغانستان یک کشور آزاد بود وهم انقلاب سوسیالستی دراتحاد شوروی مخالف مستعمره جوی بود.تصورنمیشد که انگلیس مداخله کند . ارتش افغانستان درین صده توانست درسه جنگ افغان وانگلیس موفق بدر آید و سرزمین خویشرا از شر استعمار گران نجات داده آزاد سازند.بعد از سقوط سلطنت غازی امان الله یک دوره اغتشاش در کشور بوجود امده این ارتش ازبین رفت .

چهارمین ارتش منظم افغانستان

پس از شاه امان اله در افغانستان حبیب‌الله کلکانی سلطنت را بدست آورد و ارتش قبلی بکلی مورد تاراج قرار گرفت. محمد نادر شاه که در ارتش امان‌الله شاه زحمات زیاد را متقبل گردیده بود توانست حیله و نیرنگ حبیب اله کلکانی را به شهادت برساند.پس از آن به تشکیل ارتش پرداخت.محمد نادر خان در اندک مدت باتطبیق زور و قدرت دولتی ارتش منظم تر و نیرومند تر از ارتش عصر امان الله شاه بوجود آورد و انرا با اسلحه عصری که بخش زیاد انرا از انگلستان به اعانه گرفته بود و بخش دیگر انرا از سایر کشورها خریداری کرده بود مجهز گردانید. برای مدرسه جنگی ساختمان تازه در بالاحصار اعمار نمود . تعداد ارتش محمد نادر خان به قرار نوشته جورج ارتی چهل هزار نفر بود بعداز کشته شدن محمد نادر خان، پسرش اعلیحضرت محمد ظاهر شاه پادشاه شد .عهد محمد ظاهر شاه در افغانستان، دوران انکشاف کمی و کیفی ارتش افغانستان به شمار میرود مخصوصا ً زمان نخست وزیری محمد داود خان که بتاریخ ۶ سپتامبر ۱۹۵۳ از طرف اعلیحضرت محمد ظاهر شاه به تشکیل کابینه موظف شد .سردار محمد داود در پهلوی عهده صدارت در راس قدرت دفاعی کشور نیز قرار گرفت . وی برای تقویه کمی و کیفی ارتش و تجهیز وتسلیح ان علاقه وافر داشت . روی این منظور به ایالات متحده امریکا رو آورد . اما تقاضاهای که سردار محمد داود در زمینه کمکهای نظامی از ایالات متحده امریکا نموده بود . بی نتیجه ماند و بر عکس امریکا در سال ۱۹۵۳ کمک نظامی خویش را به پاکستان وعده داده بود . این امر باعث تاثر داود خان گردید و تحقق این کمکهای نظامی را به پاکستان برای امنیت کشور خطر جدی پنداشت . مخصوصا ً که حل مسئله پشتونستان بین افغانستان و پاکستان در سرخط مرام حکومت وی قرار داشت . سردار محمد داود از تلاشهای دیپلوماتیک با ایالات متحده نیز مایوس گردید بالاخره سردار محمد داود از اقای نیکسون که در سال ۱۹۵۴ به کابل امده بود تقاضای رسمی نمود اما اقای ریچارد نیکسون به تقاضای موصوف توافق نکرد .این یک دلیل واضع بود که امریکا در مورد این کشور برنامه داشت تا افغانستان مسلح به سلاح روسی شود .دراخیر یک منطقه زور آزمائی بین این دو ابرقدرت گردد. لهذا سردار محمد داود به ناچار به اتحاد شوروی وقت روی آورد . اتحاد شوروی که آرزومندی شدیدی داشت تا همسایه جنوبی اش از لحاظ نظامی واقتصادی بوی مربوط باشد، تقاضای افغانستان را لبیک گفت و در سال ۱۹۵۸ با ورود اولین دسته سلاح و تخنیک محاربوی شوروی به افغانستان همکاری نظامی شوروی تحقق یافت. سردار محمد داود خان با گرفتن سلاح و تخنیک جنگی از شوروی، به تقویه و پیشرفته ساختن ارتش که در مقابل ارتشهای کشورهای همسایه ضعیف به نظر میرسید اقدام نمود و از لحاظ تشکیلاتی ارتش افغانستان به یک ارتش قدرت مند مبدل شده و کمیت ان به ۸۰ هزار نفر بالا رفت که در شرایط سفر بری ظرفیت جذب همین تعداد دیگررا نیز داشت .بدین منوال ارتش افغانستان به یک ارتش قدرت مند و ورزیده در منظقه عرض اندام نموده که قادر به دفاع از استقلال، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی شد .

در سال ۱۹۵۸ ارتش افغانستان با سلاح ثقیل و خفیف، طیارات و سلاحهای مدرن ضد هوایی و زرهی پیشرفته، تجهیزات و تخنیک عصری جنگی مجهز گردید به این صورت دوره صدارت سردار محمد داود دوره رشد و ارتقای کمی و کیفی ارتش افغانستان بشمار میرود.ارتش افغانستان مطابق به قانون وقت حق شمولیت به کدام سازمان سیاسی را نداشت.همین زمینه را برای روسها مساعد ساخت تا درمیان ارتش کار زیر زمینی نمایند.سردار محمد داود بنا بر بعضی علل بتاریخ ۳ مارچ سال ۱۹۶۳ استعفایش را به پادشاه وقت تقدیم نمود و بتاریخ ۱۳ مارچ ۱۹۶۳ با منظور شدن استعفی سردار محمد داود، دوکتور محمد یوسف کابینه خود را معرفی نمود . درخط مشی حکومت تغیر دادن قانون اساسی قبلی کشور ورفع کشید گی‌ها با پاکستان دیده می شد .

بر مبنای خط مشی حکومت جدید مسوده قانون اساسی جدید که بیشتر به تحقق دموکراسی در کشور ممد واقع میگردید اماده و در لویه جرگه سال ۱۹۶۴ روی ان غور بعمل امده وبه تصویب رسید که دوره انتقالی شروع شد از دوره انتقالی الی کودتای ۱۶ ژوئیه ۱۹۷۳ ارتش افغانستان مسیر ارتقای خود را می پیمود و با تسلیحات و تخنیک جدید جنگی مجهز میگردید . قطعات جدید کوماندو، پراشوتی راکت‌های ضد هوایی مدرن رهبری شونده، غندهای هوایی با هواپیماهای تازه ایجاد میگردید

سیل محصلین نظامی به غرض کسب تحصیلات عالی نظامی به اتحاد شوروی فرستاده می شد، هیات‌های نظامی شوروی غرض مطالعه درجه احضارات ارتش افغانستان و ایجاد ظرفیت‌ها به کشور سفر میکردند و تجارب شانرا برای کادرهای ارتش انتقال میدادند، در پهلوی قطعات محارب صنوف و قدمه‌های تامیناتی بنا بر مشوره جنرالان شوروی ایجاد گردید، تعمیرات دانشگاه جنگی، اکادمی تخنیک، ترمیم خانه مرکزی ارتش که توسط کشور چکوسلواکی اعمار میگردید بپایه اکمال رسید . ترمیم خانه مرکزی یکی از مجهزترین کارخانه‌های نظامی کشور بود که جای کارخانه جنگی سابقه را بسرعت گرفت وتمام احتیاجات قطعات را رفع میکرد . در فرودگاه بگرام، خواجه رواش فرودگاه بین‌المللی کابل، پایگاه هوایی شیندند و کندهار جهت ترمیم هواپیماها و چرخبالهاها ترمیمگاهاع مجهز و عصری ترمیم هواپیما بکمک اتحاد شوروی ساخته شد . شفاخانه مجهز نظامی چهار صد بستر ارتش بپائیه اکمال رسیده و افتتاح شد، قوای ۴ و قوای ۱۵ زرهدار مجهز با تانکهای غول پیکر تشکیل شد در دوره دوم زمامداری سردار محمد داود به صفت رهبر و بعداً ً رئیس جمهور بعد از کودتای نظامی ژوئیه ۱۹۷۳ در قسمت تسلیح و تجهیز اردو کدام اقدام چشمگیری بعمل نیامده اما امور آموزش تخنیکی و تکتیکی کارمندان ارتش توسط مشاورین و استادان شوروی ادامه داشت دیگر تخنیک و تکتیک نظامی شوروی در ارتش افغانستان جای خود را اشغال کرده بود .

همزمان با پیشرفته شدن ارتش، ذهنیت‌های افسران ارتش نیز انکشاف یافته و ایجاد احزاب سیاسی در دهه دموکراسی این روند را بیشتر تقویت بخشید . دیگر افسران ارتش مانند سابق گوش و چشم بسته نداشتند، بلکه روشنگری روز بروز در ارتش وسعت پیدا میکرد .

سردار محمد داود که بکمک افسران در پی کودتا مسلحانه به قدرت رسیده بود در تحت تاثیر کشورهای خارجی دیگر ازخط فکری خود عدول کرده بود و به اشاره بعضی از کشورها به تصفیه ارتش و دستگاه دولتی از وجود روشنفکران و چیز فهم‌ها شروع نمود که سخت بزیان وی تمام شد . به این معنی که بی اعتمادی نسبت برژیم روزبروز اضافه شده میرفت، روحیه همکاری با رژیم کمتر شده می رفت، امنیت روبه خرابی نهاد تا جائیکه در روز روشن وزیر بر حال برنامه ریزی در دفتر کارش به قتل رسید . تا اینکه در اثر عمل وتصامیم عجولانه محمد داودخان قیام دوم مسلحانه اردو بتاریخ ۲۷ اپریل ۱۹۷۸ صورت گرفت و رژیم جمهوری سردار محمد داود سقوط کرد و خودش از بین رفت.

بعداز کودتای ۲۷ اپریل اردو، شوروی با دست باز در تمام امور کشور منجمله تسلیح، تجهیز و ارتقای سطح کمی و کیفی ارتش دست بکار شد . تا اینکه در اثر تقاضای حکومت وقت افغانستان در سال ۱۹۷۹ قوتهای نظامی شوروی داخل خاک افغانستان شدند که در نتیجه باعث بر بادی افغانستان گردید . در این زمان الی خروج قوتهای شوروی از افغانستان قوتهای شوروی وارتش افغانستان فعالیت‌های مشترک داشتند و ارتش افغانستان مجهز با سلاح و تخنیک محاربوی پیشرفته شده و از احضارات محاربوی عالی بر خوردار گردید و تا سطح دفاع مستقلانه یا آغاز حکومت دکتورنجیب اله ارتقا یافت.درهشت ثور سال ۱۳۷۱ ارتش افغانستان که توقع داشت مجاهدین به آنها وحدت نموده درحفظ ارتش میکوشند. ولی برعکس تمام سلاح ومهمات افغانستان از طرف مجاهدین به حکومت پاکستان فروخته شدو کشور در دو دهه بدون سلاح وارتش باقی ماند.درین دو دهه هرکی هر کاری که خواست بدون کدام مانع اجرا نمود.لا قانونیت وسطح جرم به حد نهائی بالا رفت.تا فعلاً حدود بیشتر از دوصد هزار مجرم و قاتلین بدون محکمه و جزادر کشور آزادانه گشت و گذار می نمایند.

• ارتش دولت اسلامی جهادی

جهادی‌ها به گروه متعلق است که مخالف دولت حزب دموکراتیک خلق افغانستان بودند.درسال ۱۳۷۱ هجری شمسی پس از ۱۴ سال جنگ قدرت را بدست آوردند .جهادی‌ها خود دارای تشکیلات نظامی تنظیمی و قومی بودند .اکثریت جهادی‌ها مردمان روستا فاقد علم ودانش بودند.در۱۴ سال جنگ تمامی دارائی و هستی اینها از بین رفته بود.پس از رسیدن به قدرت تمامی وسایل وسلاح ارتش منظم را به قیمت ارزان وبه نرخ آهن به پاکستان فروختن. جهادیها دارای تشکیلات ارتش منظم نبودند صرف متشکل از قومندان ومجاهد بودند.سربازان پیاده این گروه دارای مهارت جنگی قوی بودند.

• ارتش جنبش طالبان

طالبان دارای ارتش قومی نا منظم بودن.بعضی از افسران سابقه دار در حکومت طالبان نیز حضور داشتند.طالبان دارای ۴۰۰ تانک و دوطیاره میک روسی بودند.که تانکهای مذکورا بی نظیر بوتو از روسیه خریداری نموده به طالبان تسلیم نمود.حکوکت طالبان دارای وسایل باربری خیلی ضعیف بودند.سربازان طالب از مورال فوقلعاده محاربوی بر خوردار بودند.طالبان دارای ۳ اردوگاه نظامی قوی در ژوره ولایت خوست، فرودگاه قندهار، وتفحصات مزار شریف بودندکه درآن جا سربازان افغانی جنگجویان کشورهای آسیای میانه عرب وچیچین آموزش های نظامی می دیدند.

ارتش جمهوری اسلامی افغانستان

اردوی ملی افغانستان در سال ۱۳۸۲ ه. ش به همکاری دولت امریکا تأسیس و هرسال به کمک کشورهای کمک کنندة توسعه یافته است.درآینده نچندان دور تشکیلات آن از نگاه کارمند و سلاح مجهز خواهد شد. طبق گفتار مراد علی قومندان قوای زمینی افغانستان فعلاً نیروهای زمینی افغانستان به ۱۶۲ هزار میرسد در سال ۲۰۱۲ توقع برده میشود که تا۲۷۵۰۰۰نفر برسد. فعلاً مورخ 28 جنوری سال 2013 شمار اردوی افغانستان به 352000هزار رسیده است. که مساوی به اردو پاکستان میباشد.

تشکیلات ارتش ملی درسال ۱۳۸۷ انکشاف نموده قوماندانیت‌های اساسی شامل ۶ قول اردو که ۵ آن زمینی، یک ارتش هوایی، یک فرقه مرکزی کابل بنام ۱۱۱ می باشد که متشکل از ۱۷ لوا ، ۸۲ کندک (پیاده، کماندوه، میکانیزه، حمایه محاربوی، تأمیانت محاربوی) و قوماندانیت‌های متوسط حمایوی( تعلیم وتربیه، جلب وجذب، لوژیستیک، خریداری، کشف واستخبارات، صحیه ومخابره) می باشد.موقیعت لشکرها فعلاً لشکر ۲۰۱ در جلال آباد، لشکر ۲۰۳ در ولایت پکتیا که چهار ولایت را تحت پوشش قرار می دهد، لشکر ۲۰۷ در هرات، لشکر ۲۰۵ درولایت قندهار و لشکر ۲۰۹ در شمال افغانستان می باشد. شکل سربازی" داوطلب" می باشد و جوانان بین ۲۲ تا ۳۵ سال به صورت داو طلبانه در ارتش ثبت نام می کنند. دولت برای آن‌ها ماهانه ۱۰۰ دالر معاش تأدیه می نماید. برای بازدوم خدمت ۲۰۰ دالر دست مزد پرداخته میشود. سن قانونی خدمت درارتش افغانستان ۲۲ ساله است.سن ذخیره از ۱۶-۴۵ است.تعداد مرد به این سن ۶٫۸میلیون زن ۶٫۴ میلیون تعداد توان داخل خدمت ۳٫۸میلیون مرد و ۳٫۶ میلیون زن ظرفیت بالا بردن ۳۷۸٬۹۹۶ نفر می‌باشد.

عبدالرحیم وردک وزیر دفاع افغانستان طرف چپ

تشکیلات

قوای مسلح افغانستان تحت فرماندهی فرمانده بزرگ و ارتش ملی تحت فرماندهی وزیر دفاع جمهوری اسلاممی افغانستان فعالیت می نماید.

مقام وزارت دفاع

• ۱. وزیر دفاع یک شخص جهادی وملکی است
• ۲- معاون اول
• ۳- معاونت سیاسی و عملیاتی
• ۴- معاونت کارمندان
• ۵- معاونت مالی وتخنیکی

ریاست ها

وزارت دفاع دارای ریاستهای - ریاست پارلمانی - ریاست سیاسی - ریاست تکنالوژی - ریاست حالات اضطراری وفوق العاده- ریاست مالی - ریاست تفتیش-ریاست حقوق میباشد .

مقام ستاد ارتش [ستر درستیز (پشتو)]

بخش خیلی مهم وکاری وزارت دفاع افغانستان ستاد ارتش می باشد . تشکیلات ستاد ارتش از قبیل ائیس ستاد ارتش - معاون-ریاست دفتر- ریاست کادر وپرسونل- ریاست کشف و استخبارات- ریاست عملیاتی-ریاست عقیدتی فرهنگی-ریاست مالی-ریاست مخابره-ریاست تفتیش-ریاست حقوق

فرماندهی ها

وزارت دفاع افغانستان داری فرماندهی های هوای و دفاع هوائی، اکادمی ملی نظامی، اموزش و پرورش، جلب و جذب، مرکز آموزشی نظامی کابل (k.m.t.c ) میباشد که علاوه براین دارای فرماندهی ۴بخش دو تیپ ۶ سپاه [قول ارد] ویک لشکر [فرقه] ویک گردان[کندک] مبارزه علیه مواد مخدر دارند.

فرماندهی عمومی آموزش و پرورش

بالابردن ظرفیت ها و حفظ احضارات محاربوی ارتش ملی آموزش و پرورش است. در حال حاضر علاوه برآموزش و پرورش داخلی افسران کشورهای بیشرفته در آموزش و پرورش افغانستانیها کوشش دارند تاارتش این کشور بپا استاد شود تا بتواند از تمامیت ارضی کشورخود دفاع نماید.در مراکز آموزش و پرورش افسران، خورد ضابطان، و سربازان میشود.هکذا یک تعداد از افسران غرض تحصیل بخارج نیز فرستاده میشوند.کشورهای امریکا، فرانسه، انگلیس، کانادا، المان نسبت به دیگر کشورها یاده همکاری دارند

آنعده قوماندانهای جهادی و گروی مدافین سابق که تجارب کافی نظامی دارند در کورس های بنام ( OTB) تعلیمات می بینند.فرانسوی ها در تربیه افسران و پیاده نظام فعالیت دارند در که شرق کابل محل تربیت موقیعت دارد.بریتانیا استخدام و تربیه گروه پیاده را در مکتب افسران داوطلب براه انداخته است . با وجودیکه ( OCS) تحت کنترول و اداره ( OTB) قرار دارد ولی بطور جداگانه فعالیت مینماید. داوطلبان ( OCS) جوانانی اند که دارای تجربه نظامی اند.کشور فرانسته ( CGSC) را در اوایل سال ۲۰۰۴ تأسیس کردند که این مکتب تحت نظر مربیان نظامی فرانسوی فعالیت مینماید و نیزدر نظر است تا در آیندۀ نزدیک پوهنتون دفاعی ملی (NDU) نیز در شمال غرب کابل تأسیس گردد . بلاخره تمام تعلیمات جهت عملیات های نظامی که در NMAA ) ) و ( CGSC ) صورت می گیرد به ( NDU) انتقال یافته و در آنجا عملی خواهد شد .

• تعلیم وتربیه در خارج از کشور

کشورهای ایالات متحده امریکا فرانسه، ترکیه، چین، آلمان، ایتالیا، انگلیستان، تاجیکستان، سویس، هندوستان، روسیه، نیپال، اسپانیا، پاکستان پولند با اردو ما همکاری داشته حدود بیشتر از ۱۰۰۰ نفر درین کشوره مصروف تحصیل اند.

• .مدرسه حربی [حربی شونحی] مرکز مهم تعلیم وتربیه

حربی شونحی یکی از مهم ترین مراکز تعلیم وتربیه می باشد.که به بسویه بکلوریا فارغ میدهد .پس از سال ۱۹۹۲ این شونزی دوباره فعال گریده درسال ۲۰۱۰ برای هفتادیکمین دوره فارغ داد که در حدود ۱۷۰ نفر میرسید.

قوماندانی اکادمی ملی نظامی

اکادمی ملی نظامی که در حقیقت جایگزین حربی پوهنتون می باشد به عنوان یک موسسه عالی آکادمیک نظامی در ۱۱ سنبله ۱۳۸۳ ه.ش برابر با سپتمبر ۲۰۰۴ میلادی باهمکاری ایالات متحد به تیپ آکادمی ملی نظامی ویست پاینت ایالات متحده تأسیس گردید و در ۲۲ مارچ ۲۰۰۵ م. رسماً به فعالیت خود اغاز نمود. که الی اکنون ۷ دوره را سپری نموده حدود 2000 شاگرد شامل گردیده اند. تورنجنرال محمد شریف یفتلی اولین قومندان اکادمی ملی نظامی میباشد. و فعلاً تورنجنرال شیرمحمد حْاحْی قوامندان اکادمی ملی نظامی می باشد. اکادمی ملی نظامی افغانستان دارای ۱۲ دیپارتمنت می باشد که عبارتند از: دیپارتمنت ساینس،اداره و رهبری(منجمنت، روانشناسی و رهبری)، کمپیوتر، نظامی، ورزشی، ریاضیات، لسان ها(انگلیسی، جرمنی، فرانسوی، ترکی)، علوم اجتماعی، تاریخ،انجنیری(انجنیری سیول و انجنیری عمومی)، حقوق ودیپارتمنت عقیدتی وفرهنگی. در هر دوره حدود 6۰۰ نفر شاگرد می پذیرد.

جلب و جذب

درسال ۱۳۸۷ ه.ش جلب و جذب به صورت داوطلب از طریق ۳۵ مرکزجلب وجذب و ۷ مرکز تجمع انجام میگیرد.

سپاه [قول اردوها]

در افغانستان جمع نظام عسکری عبارتند ازدلگی۹ نفر- بلوک ۳۰نفر- تولی ۹۰ نفر - کندک ۲۷۰ نفر غند ۸۱۰فرقه ۱۲۰۰۰ نفر- قول اردو ۳ فرقه یا ۳۶هزار نفر سرباز محاربوی میداشته باشد.برای ه هر بلوک یک افسر تعین میشود.

• قول اردوی هوایی الی سال ۱۹۹۲ قوای هوای افغانستان به نسبت داشتن بیشتراز ۴۵۰ طیارات جنگی وانتقالاتی نظامی وپیلوتهای ماهر جنگ دیده قوی ترین قوت هوائی منطقه بود.که پیلوتان درکشورهند و اتحادشوروی برای مدت ۶ سال تعلیمات هوائی می دیدند. مشهورترین قهرمانهای این کشوردگر جنرال محمد مصطفی، امیر محمد صافی، عتیق اله شیزاد، وحیداله بوده که افراد مذکور قدرت فرار از ستینگر را خوب میدانستن وهکذا الی یازده عملیات را یک روز می نمودند. در مجموع قوتهای هوای افغانستان دارای ۷۰۰۰ پرسونل داخلی ۵۰۰۰ ادوایزر خارجی بود. فعلاً قوای هوائی دارای
• بال طیاره Mil Mi-۲۴ حدود ۵۶ بال طیاره هلیکوپتر نوع Mil Mi-۱۷ روسی که ۲۱ بال دیگر در سال جاری باید تحویل شود.
• ۶ بال نوع MD Helicopters MD ۵۰۰ امریکائی که ۵۴ بال دیگر به افغانستان تحویل میشود.
• ۹ فروند طیاره انتقالاتی نوع C-۲۷A و ۳ طیاره تعلیمی نوی Aero L-۳۹ Albatros دارا میباشد. میدانهای که قابل استفاده طیارات نظامی اند عبارتند از میدان هوای کابل قندهار شبرغان مزار شریف هرات شندند بگرام میباشد .میدانهای هوای برای طیارات انتقالاتی عبارتند از قلعه نو، بامیان، فیض آباد جلال آباد خوست کندز میمنه نیلی تالقان تاواره ینگی قلعه دهدای بند سرده. به طور کلی درمرحله اول تعداد طیارات بال ثابت ترانسپورتی، کشفی و بمبارد وهلیکوپتر جمعا ۸۰ فروند بوده ودرمرحله دوم تعداد این طیارات به ۱۲۸ فروند خواهد رسید. سن یک پیلوت طور اوسط در حدود ۴۵ سال می باشد.درین اواخر کشور امریکا قرار داد۲۱ بال هیکوپتر«میگ-۱۷» را با کشور روسیه برای افغانستانبه امضا رسانید. هزینه آن بالغ بر ۳۶۷ میلیون دلارمیگردد. فعلآًً دو طیاره C-۲۷ جدید دارد قرار است تا سال ۲۰۱۶میلادی ۲۰فروند از این نوع هواپیماها به ارزش ۲۹۰میلیون دلار در اختیار افغانستان گذاشته شود.
• ۲-قول اردوی ۲۰۱سیلاب
• ۳-قول اردوی۲۰۳تندر
• ۴-قول اردوی۲۰۵اتل
• ۵-قول اردوی۲۰۷ظفر
• ۶-قول اردوی ۲۰۹شاهین

لواهای جداگانه

• ۱-لوای کوماندو(تکاور)
• ۲-لوای حمایه

لوا های ذکر شده مربوط به هیچ کدام از قول اردوها نمی باشند.

قوماندانی های زون

• ۱-قومدانی زون شمال
• ۲-قوماندانی زون جنوب
• ۳-قوماندانی زون شرق
• ۴-قوماندانی زون غرب

این قوماندانی ها تازه تشکیل میباشند و در راستای انسجام قوماندانی های مربوطه فعالیت مینمایند.

لشکر[ فرقه]

۱-فرقه مرکزی کابل. این فرقه که در سال۱۳۸۸تاسیس گردید، در شهر کابل فعالیت دارد و مربوط به هیچ قول اردو نمی باشد.

کندک

۱-کندک مبارزه با مواد مخدر. این کندک درسال۱۳۸۷تاسیس گردیده و وظیفه ی مبارزه با مواد مخدر را به عهده دارد.

مراکزتعلیمی

مراکز تعلیمی اردوی ملی افغانستان شامل

• مرکز تعلیمی نظامی کابل دارای ظرفیت ۷۰۰۰ نفر
• مزار شریف ۱۴۰۰ نفر
• هرات ۱۴۰۰ نفر
• خوست ۶۰۰
• گردیز ۶۰۰ نفر
• مرکز تعلیمی دارالامان ۱۴۰۰ نفر میباشد

بر علاوه این مراکز مکاتب مسلکی نیز وجود دارد که منسوبین جهت تقویه مسلک به مکاتب مسلکی معرفی می شوند که شامل بخش‌های پیاده، توپچی، زره دار، عقیدتی و فرهنگی، حقوق، مخابره، مکتب کشف، استخبارات، مکتب صحیه و مکتب امور عامه هستند مدت هر کورس تربیوی دوماه است.

بودیجه مالی

ارتش افغانستان از صندوق مالی آیساف (ASFF) تامین می گردد .کشورهای عمده پرداخت کننده اردوی افغانستان امریکا روسیه و استرالیا میباشد.بودیجه که برای قوای مسلح افغانستان در سال ۲۰۰۸ تثبیت نموده اند ۲.۷ بیلیون دالر در سال میباشد.که از آن جمله ۱۷۱۱ ملیون دالر برای ارتش ۹۸۰ میلون دالر برای پولیس و ۹.۸ میلون دالر برای مصارف زندانیان تعین گردیده بود.ازینکه درسال ۲۰۱۲ کمیت بلند میرود بناعاً مصارف نیز بلند میرود.بودیجه مصارف وزارت دفاع افغانستان از پلان سال دولت افغانستان مبلغ ۱۴،۰۶۲. میلون افغانی میشود که ۱۲.۱ فیصد از بودیجه ملی را تشکیل می دهد.منبع شماره ۶

افسران ارشد

• وزیر دفاع، ژنرال بسم الله محمدی
• سخنگوی وزارت دفاع، تورن جنرال محمد ظاهر عظیمی
• رئیس ستاد اردوی ملی افغانستان، سپهبد شیر محمد کریمی
• معاون ستاد کل، سپهبد محمد اکرام
• معاون ستاد ارتش سپهبد محمد اسحاق نوری؟
• عمومی رئیس ستاد پرسنل، سرلشکر عبد عبدالله؟
• رئیس ستاد کل اطلاعات، سرلشگر عبدالخالق فریاد؟
• عمومی رئیس ستاد تدارکات، سپهبد عزیزالدین فراهی؟
• رئیس ستاد ارتباطات، سرلشکر محراب علی؟
• ستاد بازرس کل، سرلشگر جلندر شاه
• جراح عمومی، سپهبد دکتر عبدالقیوم توتا خیل
• اردوی ملی افغانستان هوایی سپاه، فرمانده، سرلشگر محمد دوران
• ۲۰۱ Selab ("سیلاب") فرمانده سپاه، سرلشکر محمد رحیم وردک؟
• ۲۰۳ Tandar ("تندر") فرمانده سپاه، سرلشکر عبد خالق؟
• ۲۰۵ Atal ("قهرمان") فرمانده سپاه، عمومی جنرال شیر محمد زازای؟
• ۲۰۷ ظفر ("پیروزی") فرمانده سپاه، سرلشکر جلندر شاه بهنام؟
• ۲۰۹ شاهین ("فالکون") فرمانده سپاه، سرلشکر مراد علی؟
• فرمانده سپاه میوند، ۲۱۵ (ناشناخته)
• اردوی ملی افغانستان فرماندهی آموزش، سرلشگر امین کریم؟
• فرماندهی و ستاد کالج، سرلشگر رزاق؟
• آکادمی ملی نظامی افغانستان، سرلشگر محمد شریفf؟
• مرکز آموزش نظامی کابل، سرتیپ محمد امین وردک؟

وسیایل نقلیه زره دار

مودل	الگو	نوع	تعداد	تاریخ	تولید	تشریحات
بیردم-2		زره پوش حامل پرسونال				این وسایل از زمانهای جنگ با روسها باقی مانده است. این زره ساخت روسیه می باشد.این زره راکت ۵۷انداز ملی متر را انتقال می دهد.
بی ام پی-۱		زره پوش حامل پرسونال				در طی جنگ شوروی هادر افغانستان تعداد BMP - ۱ IFVs به دست مجاهدین افغان افتاده بود. تا فعلاً باقی مانده است.یا پس از سقوط دولت دوکتور نجیب اله
بی ایم پی-۲		زره پوش حامل پرسونال		۱۹۸۷–۲۰۰۲		به تعداد ۱۵۰-۱۵۰۰عددنوع ۹M111 ATGMs درسال۱۳۵۷ فرمایش داده شدکه دربین سالهای ۱۳۵۷ الی ۱۳۷۰ به دولت افغانستان تحویل داده شد. در سال ۱۹۹۲ بتعداد۵۵۰ زنجیر تانک نوع BMP-۲sو BMP-۱s فعال بودند.۶۰تا ۸۰عدداین تانک BMP-۱s و BMP-۲s پس از سال ۲۰۰۲بدولت افغانستان تحویل داده شد.
زره پوش ایم113		[[زره پوش حامل پرسونال	۶۳
رزه پوش هوم وی		زره پوش حامل پرسونال	۷٬۵۵۰
زره پوش عامل امنیت نقلیه		وسایل نقلیه بین امللی	۴۴۰			علاوه بر به ASV و پیکربندی APC، انواع ماموریت های دیگر این وسیله عبارتند از : فرماندهی و کنترل، آمبولانس، مهندسی، تعمیر و نگهداری، ملات، و شناسایی وسایل نقلیه است. به طور کامل در اواخر سال ۲۰۱۲ تحویل داده حواهد شد.

تانک جنگی

مدل	الگو	نوع	تعداد	تاریخ	تولید	تشریحات
تی-۵۵		تانک رزمی اصلی		۱۹۶۱–۱۹۹۱		54T54S - 50 s T 55T در سال ۱۹۶۱ بنا بر فرمایش دولت افغنستان از اتحاد جماهیر شوروی بین سالهای ۱۹۶۲ و ۱۹۶۴ وارد شد. ۲۰۰ عراده T - s 54 در سال ۱۹۷۸ از اتحاد جماهیر شوروی سفارش داده و در بین سالهای ۱۹۷۸ و ۱۹۷۹ تحویل داده شد.۷۰۵ عراده نوع T - 55s در سال ۱۹۷۸ به اتحاد جماهیر شوروی سفارش داده در بین سالهای ۱۹۷۸ و ۱۹۹۱ تحویل داده شد. ۱۰۰۰ عرداده تانک نوع T54s، T55s – T62s - PT و 76s درسال ۱۹۹۲ فعال وجود داشت. ، در حال حاضر ۶۰۰ عراده تانک نوع T55sدر خدمت هستند که درین اواخر با M60 Pattons عوض شد.
تی-۶۲		تانک رزمی اصلی		۱۹۷۳–۱۹۹۱		درسال ۱۹۷۳ یکصد عراده نوع تانک T-62 فرمایش داده شد درسالهای ۱۹۷۵و۱۹۷۶ به دولت افغانستان تحویل شد. به تعقیب ۱۵۵ عراده درسال ۱۹۷۹ فرمایش داده شد که در سال ۱۹۷۹ و۱۹۹۱ تحویل داده شد نوع که فعلاً فعال اندعبارتند ازT-62-T-62M-T- 62M1 می‌باشد.

توپخانه

مودل	الگو	نوع	تعداد	تاریخ	تولید	تشریحات
ب‌ام-۲۱ گراد		ماشین چندین راکتی
زو۲۳-۴		توپ اتوماتیک ضد هوائی				بیست پایه از طرف روسها داده شده است.
زو-۲۳-۲		توپ ضد هوایی				عمدتا از قوای اتحاد جماهیر شوروی در زمان عقب نشینی باقی مانده است. بسیاری بر روی کامیون ها به عنوان سیستم های آتش پشتیبانی بداهه نصب شده است.
زی پی او4		دارای سلاح ضد هوائی				انواع دیگر آن مانند ZPU-۱ و ZPU-۲میباشد.
توپ 122ملی متری 2 ای 18 یا(دی-30)		توپ یا خمپاره انداز
توپ 152ملی متری مودل1937یا(ایم ال 20)		توپ هویتزر				از فعالیت باز مانده.
توپ 152 ملیمتری مودل1943 (دی-1)		توپ				از فعالیت باز مانده.
توپ 122 ملیمتری مودل 1938ویا ایم 30		[[توپ				از فعالیت باز مانده.
توپ 155ملیمترمودل 114		توپ
توپ صحرایی ام۴۶		توپ
اسکاد		وسیله تکتیک موشکهای بالستیک				فعال نیست.
9کا52 لونا-ایم		توپخانه سیستم راکت				از فعالیت باز مانده.
بی ام27-اورگان		دارای خول چندین راکته				از فعالیت باز مانده.

سلاح خورد دفاعی وتعرضی

مودل	نوع	تعداد	تاریخ یا فوتو	تولید	تشریحات و فوتو
تفنگچه مکروف	تفنگچه نیمه اتومات
تفنگچه تی تی	تفنگچه نیمه اتومات
تفنگچه ایم ۹	تفنگچه نیمه اتومات
ستیچن ای پ اس	تفنگ ماشیندار خود کار
موزین نجنت	تفنگ مرمی متحرک				برای تشریفات.
ای کا ایم	تفنگ حمله آوری				گدام.
ای کا 47	تفنگ حمله آوری				الی 2008 مورداستفاده قرار نداشت فعلاً صرف توسط قطعات منظم مورد استفاده قرار می گیرد.
ای کا 74					در گدام.
تفنگ حمله نوع 56	تفنگ حمله				در گدام.
تفنگ ایم 16	تفنگ حمله	۱۰۴٬۰۰۰	۲۰۰۷–۲۰۰۹		این سلاح از طرف دولت امریکا غرض مدرن ساختن اردو افغانستان توضیع شده است .
کارابین ایم4	تفنگ حمله	۴۲٬۱۸۹	۲۰۰۸–۲۰۰۹		تنها با کماندوهای ارتش افغانستان و نیروهای ویژه استفاده می شود. M4s فروخته شده به عنوان بخشی از بسته نظامی خارجی درسال 2006. M4s اضافی فروخته شده به عنوان فروش بسته نظامی خارجی 2008 .
کولت کانادا سی 7	تفنگ حمله	۲٬۵۰۰	۲۰۰۷–۲۰۰۸		در دسامبر سال 2007، کانادا موافقت کردند اهدا کند 2500 عددتفنگ C7 را به اردوی ملی افغانستان همراه با آموزش و مهمات. در ژوئن 2011، اردوی ملی افغانستان، تفنگ C7 را تعویض کند به تفنگ M16 آمریکائی.
تیر انداز پنج تکه دوربین	تفنگ چند تکه
[[تیر انداز چند تکه ایم24	تفنگ چند تکه	۱٬۲۰۰
ماشیندار اتومات ایم 249]]	ماشیندارخفیف	۱۶٬۲۴۸
[[آر پی کا بازودار	ماشیندار خفیف
[[تفنگ ماشیندار ایم240	تفنگ ماشیندار بماقصد عمومی	۳۰٬۱۵۲
ماشیندار ثقیل پی کا	تفنگ به مقاصد عمومی
دشکه	ماشیندارثقیل
ماشیندار ثقیل ای اس وی	ماشیندار ثقیل				استفاده کم دارد.
ماشیندار ایم2	ماشیندار ثقیل سوراخ گر	۱۹٬۵۰۰
آرپی جی	راکت سرشانه
اس پی گ 9	تفنگ ریکولایز
میلان	موشک ضد تانک				به تعداد کم موجود اند..
جی پ25	نارنجک انداز
نارنجک ایم 203	نارنجک پرتاب	۹٬۲۵۰
هاوان متوسط 82 ملیمتر	هاوان	۵۰۰
ایم224 60 ملیمتر	هاوان
۸۱ملیمتر م م ۵۲۵	هاوان

پیوند به بیرون

• ویکی پیدیا انگلیسی Afghan National Army
• ارتش افغانستانMilitary of Afghanistan

ارتش افغانستانAfghan National Army

جستارهای وابسته

• درجه‌های ارتش افغانستان
• نیروی هوایی افغانستان
• قل‌اردو
• سقوط دولت کمونیستی افغانستان
• افغانستان(بخش ارتش)
• جنگ شوروی در افغانستان

منابع

• ۱.اردو وسیاست نوشته ستر جنرال محمد نبی عظیمی سابق قومندان گارنیزون افغانستان
• ۲.افغانستان درپنج قران اخیر -مولف میر محمد صدیق فرهنگ در چلد اول دوم وسوم راجع به تشکیلات نظامی هر شاه درج گردیده است.نشر انتشارات قم محمد وفائی خیابان ارم ایران
• ۳.وبگاه روند انتقال مسولیتها وبگاه فوای مسلح افغانستان مصاحبه با افسران ارشد در مورد تشکیلات اردو جدید وانتقال مسولیت به خود افغانهاcontent&view=article&id=۶۳۳:۲۰۱۱-۰۶-۲۵-۱۱-۰۰-۰۶&catid=۵۴:transition-interviews&Itemid=۱۰۲
• ۴.پلان ایالت متحده امریکا در مورد تعین بودیجه مصرفی اردو ملی افغانستان صفحه هفت

states plan for sustaining the afghanistan national security forces ۱۲۳۱.pdf

• ۵.بودیجه ملی دولت افغانستان برگرفته از صفحات ۳و۱۴۳

[۱]

• ۶.مصاحبه باارکان حرب نورالحق علومی رئیس حزب متحدملی وسابق قومندان قول اردو قندهار درمورد اردو افغانستان. page ۴۰۱.htm
• ۷.اردوی افغانستان و دفاع از حاکمیت ملی وتمامیت ارضی کشور در وبگاه خبر رسانی اریانا نت

[۲]

• ۸. ویکی پییدیا انگلیسی Afghan national army - Military of Afghanistan
• ۹.تاریخ افغانستان دربخش اردو نوشته دگروال غلام نبی یورش از قسمت ۱۳سلطنت امیر شیرعلی خان الی قسمت ۱۸صفحات متعدد.