اراک (درخت)

اراک
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو:	گیاهان
دسته:	گیاهان گلدار
رده:	دولپه‌ای‌ها
راسته:	کلم‌سانان
تیره:	Salvadoraceae
سرده:	سالوادورا
گونه:	سالوادورا پرسیکا
نام علمی
سالوادورا پرسیکا

اراک (Salvadora persica) (به عربی: الأراك) ، (به هندی: پیلو) درختی است همیشه سبز که از چوب آن مسواک می‌سازند.

ارتفاع درخت اراک بین دو تا پنج متر است. شاخه‌های آن باریک و گرد، و برگ‌های آن به خاطر وجود مادهٔ روغنی سبز رنگ، درخشان است، و شیره‌ای به رنگ زرد مایل به سبز روشن از آن خارج می‌شود. از گل آن میوه‌ای شبیه به گیلاس بدست می‌آید که به صورت خوشه و خوردنی است.

آب و هوای گرم و استوائی محل مناسبی برای رشد این درخت است. درخت اراک در مناطقی از ایران، حبشه، سودان، عربستان، مصر، هند، یمن یافت می‌شود.

مهمترین نواحی رویش آن در ایران لار، بندرعباس، میناب، مکران و چاه بهار است.

نام‌های دیگر

شجرة السواک، درخت شور، درخت شوره، حمض، چوج، سواک.

میوه

میوهٔ درخت اراک را هنگامی که سبز است خمط و جهاض می‌نامند و هنگامی که برسد سیاه می‌شود و به آن وجهاد و بریر و مرد و کباث گویند.

گل‌ و میوه ‌اراک

خواص دارویی چوب درخت اراک

• چوب درخت اراک حاوی تانن، ترکیبات گوگردی، ترکیبات ایزوتیوسیاناید، سنجرین، کلر، کلراید، سیلیکا، تری میتل آمین، فلورین، فلوراید، سیلیس، سیلیسیم، بی‌کربنات سدیم می‌باشد که این مواد دندان‌ها را سفید و ضد عفونی و پاکیزه می‌کنند، از پوسیدگی دندان و بوجود آمدن پلاک و خون‌ریزی لثه جلوگیری کرده و باعث تقویت لثه و استحکام دندان می‌شوند.
• چوب درخت اراک دارای مواد خوشبو کنندهٔ روغنی است که دهان را خوشبو می‌کند.
• اسید انیسیک موجود در چوب درخت اراک به دفع خلط از سینه کمک می‌کند، اسید اسکوربیک و مادهٔ سیتوسیترول موجود در چوب این درخت اراک باعث تقویت شریان‌های خونی غذارسان به لثه، می‌شوند. وجود ماده‌ای به نام انثرالیتون در چوب درخت اراک در تقویت اشتهای غذا خوردن و تنظیم حرکت روده‌ها مفید است.

حدیث و روایت

• حضرت رسول اکرم(ص) فرماید: دو رکعت نماز با مسواک بهتر از هفتاد رکعت نماز بدون مسواک است.
• امام هشتم(ع) فرماید: بهترین چوب برای مسواک، چوب درخت اراک است، زیرا این چوب، دندان‌ها را جلا می‌دهد و دهان را خوشبو می‌کند و لثه‌ها را محکم کرده و نیز از پوسیدگی جلوگیری می‌کند؛ این فواید در صورتی است که مسواک‌زدن با اعتدال و میانه‌روی همراه باشد.

نکته

پرسیکا نام ایرانی است که توسط لینه، گیاه شناس معروف جهان، درحدود چهارصد سال قبل بر روی گونهٔ این گیاه گذاشته شده است.