قلعه احمدآباد (مصدق)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از احمدآباد (نظرآباد))
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۵۹′۳۳″ شمالی ۵۰°۲۸′۲۸″ شرقی / ۳۵.۹۹۲۵۶۶° شمالی ۵۰.۴۷۴۴۱۵° شرقی / 35.992566; 50.474415

قلعه احمدآباد مصدق
نام قلعه احمدآباد مصدق
کشور  ایران
استان البرز
شهرستان نظرآباد
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر آرامگاه دکتر مصدق
کاربری سرای، آرامگاه
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۲۹۴۳

قلعه احمدآباد نام قلعه‌ای خشتی است که در روستای احمدآباد در بخش مرکزی شهرستان نظرآباد (هفت و نیم کیلومتری جنوب غربی شهر آبیک)، در استان البرز جای گرفته است. نام این روستا توسط دکتر محمد مصدق -که مالک آن بود- بنام پسرش «احمدآباد» تغییر نام یافت. نام نخستین این روستا، «قارپوزآباد» بود. بنای قلعه در فهرست آثار ملی ایران به شماره ثبت ۲۹۴۳ قرار دارد.

هم اکنون این روستا مرکز دهستان احمد آباد در بخش مرکزی شهرستان نظرآباد، غربی‌ترین شهرستان استان البرز است. (۵/۷ کیلومتری جنوب غربی شهر آبیک) اراضی این روستا پیش از این جزء املاک عضدالسلطان پسر مظفرالدین شاه قاجار و شوهر خواهر دکتر مصدق بوده‌است که مصدق آنرا با زمین‌هایی که در اراک داشت تعویض کرد. ساکنان اولیه ی ان خانواده های مافی و وادی خیل بوده اند.

دکتر مصدق مدت مدیدی از دوران انزوای سیاسی خود را در زمان سلطنت رضاشاه پهلوی در این روستا گذراند. پس از کودتای ۲۸ مرداد نیز پس از ۳ سال زندان در زندان لشکر ۲ زرهی ارتش، به احمدآباد تبعید شد و تا آخر عمر در حالت تبعید در آنجا بود.[۱]

دکتر مصدق در قلعه احمدآباد

مصدق در این باره می‌گوید:

دادگاه نظامی مرا به سه سال حبس مجرد محکوم کرد که در زندان لشکر ۲ زرهی آن را تحمل کردم. روز ۱۲ مرداد۱۳۳۵ که مدت آن خاتمه یافت به جای این‌که آزاد شوم به احمدآباد تبعید شدم و عده‌ای سرباز و گروهبان مأمور حفاظت من شدند. اکنون که سال ۱۳۳۹ خورشیدی هنوز تمام نشده مواظب من هستند و من محبوسم و چون اجازه نمی‌دهند بدون اسکورت به خارج [قلعه] بروم در این قلعه مانده‌ام و با این وضعیت می‌سازم تا عمرم به سر آید و از این زندگی خلاصی یابم.

علیرغم درخواست و وصیت دکتر مصدق برای دفن شدن در «قبرستان ابن‌بابویه»،در کنار شهدای قیام سی تیر، وی در احمدآباد دفن شد.

خانواده دکتر مصدق این بنا را متعلق به مردم ایران دانسته و در سال ۱۳۷۳ آنرا وقف کردند. اعضای هیئت امنای آن : مهدی بازرگان، یدالله سحابی، محمود مصدق، نورعلی تابنده، داریوش فروهر، علی اردلان، حسین شاه‌حسینی و سیدجواد مادرشاهی بودند که با مرگ تنی چند از جمله مهندس بازرگان و قتل داریوش فروهر در جریان قتل‌های زنجیره‌ای، عزت‌الله سحابی، دکتر فروزان، خسرو سیف و قاضی خزاعی به هیأت امنا اضافه شدند.[۲] بنای قلعه هم اکنون رو به ویرانی است.[۳]

هر سال مراسم سالگرد درگذشت محمد مصدق در روستا بر‌گزار می‌شود.[نیازمند منبع]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. روزنامه شرق،۲۶ مرداد ۱۳۸۵
  2. حسین عسگری، «احمدآباد: روستایی نو در قلب تاریخ»، مجله چشم انداز ایران، ش ۴۴، تیر و مرداد ۱۳۸۶، ص ۱۳۰.
  3. چرا باید خانه دکتر مصدق ویران شود؟ (بی بی سی فارسی،۲۵ مه ۲۰۰۴)

پیوند به بیرون[ویرایش]