احساسات ضدآذربایجانی در ارمنستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

احساسات ضدآذربایجانی در ارمنستان به احساساتی گفته می‌شود عمدتاً در مناطق مورد مناقشه ارضی حل نشده بر سر قره باغ کوهستانی است.

تاریخچه[ویرایش]

این احساسات که ناسیونالیست‌های ارمنی از ارائه یک راه‌حل رضایت‌بخش در منطقه قره‌باغ سرباز می‌زنند احساسات افراطی و ضدآذربایجانی را بیشتر ریشه‌دار و تثبیت می‌سازند.[۱] به دلیل تمایز قومی و زبانی ناسیونالیسم‌های ارمنی در اواخر قرن ۱۹اُم در گسترش احساس بی‌اعتمادی، سوء ظن و دشمنی نسبت به آذربایجانی‌ها را در قفقاز گسترش دادند.[۲]برخوردهای مشابه در ایروان، که در آن آذربایجانی‌ها توسط ارامنه مسلح به قتل رسیدند. در ماه اوت، ۱۹۰۵ مانیفست ملی ارمنی، که برای اخراج مردم ترک از مکانی که "مکان مقدس ارمنستان" نامیده می‌شود، به خشونت، چند صد نفر از آذربایجانی‌ها را در شوشی به قتل رساندند.[۳]پس از مداخله بریتانیا در آذربایجان برای جلوگیری از تصاحب کامل ارامنه در قره باغ به سال ۱۹۱۹، بریتانیا فرماندار کل آذربایجان، خسرو بیگ سلطانوف را به عنوان فرماندار قره باغ کوهستانی جهت آتش‌بس برگزید. که به پیشنهاد آتش بس سلطانوف توجهی نشد و بسیاری از مناطق ارضی آذربایجان توسط ارامنه پس داده‌نشد.[۴]

پس از سقوط شهر خوجالی در طی جنگ قره‌باغ، کشتارغیرنظامیان آذربایجانی در این شهر توسط ارتش ارمنستان به همراهی نیروهای ۳۶۶ ارتش روسیه[۵] در ۲۵ و ۲۶ فوریه سال ۱۹۹۲ اتفاق افتاد.[۶] بر اساس آمارهای موجود از جمله آمار سازمان دفاع حقوق بشر در این کشتار ۶۱۳ نفر از غیر نظامیان از جمله ۶۳ کودک جان خود را از دست دادند.[۷] در ۱۹۸۷ میلادی، اخراج ۳۰۰،۰۰۰ نفر از آذربایجانی‌ها از ارمنستان شروع شد.[۸] در آغاز سال ۱۹۸۸ امواج پناهندگان برای اولین بار از ارمنستان به باکو شروع شد و در سال ۱۹۸۸، آذربایجانی‌ها و کردها (حدود ۱۶۷،۰۰۰ نفر) از جمهوری سوسیالیستی ارمنستان شوروی اخراج شدند.[۹] سال ۱۹۹۳ بالاترین موج مهاجرت آوارگان داخلی آذربایجان، هنگامی که نیروهای ارمنی قره‌باغ فراتر از مرزهای قره باغ کوهستانی را اشغال کرده‌بوند. ارامنه قره‌باغ در نهایت موفق به از بین بردن آذربایجانی‌های قره باغ کوهستانی شدند.[۱۰]

تخریب مساجد و اسلام‌ستیزی در ارمنستان[ویرایش]

پراکنش مسلمانان در قلمرو ارمنستان ۱۸۸۶-۱۸۹۰.
سبز روشن - شیعه
سبز تیره - سنی

دانشنامه افرون و بروک‌هاوس در قرن بیستم، جمعیت ایروان را بیش از ۲۹،۰۰۰ اعلام کرده بود از این تعداد ۴۹% تاتارها و آذربایجانی‌ها، ۴۸% ارامنه و ۲% روس‌ها بودند.[۱۱][۱۲] ایوان چوپین و اداره مسلمانان قفقاز تعداد مساجد در این کشور را در قرن نوزدهم ۸ مورد اعلام کرده‌بود[۱۳][۱۴] با این حال با توجه به آمار ۱۸۶۹ که توسط استانداری ایروان اعلام شده‌بود تعداد مجموع مساجد ۶۰ مورد وجود داشته‌است.[۱۵]

مسجد کبود ایروان که در اواخر دههٔ ۷۰ شمسی توسط سازمان تبلیغات اسلامی ایران مرمت گردید

دانشنامه افرون و بروک‌هاوس هفت مسجد شیعیان را در قرن بیستم در ایروان اعلام کرده‌بود که تنها مسجد کبود ایروان باقی‌مانده است. در سال ۱۹۹۰ یک مسجد در ایروان با بولدوزر نابود شد.[۱۶][۱۷]

باستان شناس فیلیپ کول، در یادداشت "کمبود بقایای بازمانده اسلامی در ارمنستان، از جمله ایروان". با استناد به اطلاعات جمعیت مسلمانان ارمنستان قبل از فتح روسیه، گفته‌است:[۱۸]

« مهم نیست که منابع ارمنستان چه جمعیتی را اعلام می‌کنند، فقدان موارد بسیاری از اماکن مقدس مسلمانان و جمعیت مسلمانان غیرقابل انکار و پذیرفتنی نیست  »

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Barrington, Lowell (2006). After Independence: Making and Protecting the Nation in Postcolonial & Postcommunist States. University of Michigan Press. p. 231. ISBN 0472068989. 
  2. Croissant, pp. 8-9
  3. Eichensehr, Kristen; William Michael Reisman (2009). Stopping Wars and Making Peace: Studies in International Intervention. Martinus Nijhoff Publishers. p. 46. ISBN 9004178554. 
  4. Eastern Europe, Russia and Central Asia 2004 4. Routledge. 2003. p. 107. ISBN 1857431871. 
  5. دیده بان حقوق بشر-کشتار در قفقازISBN 1-56432-081-2
  6. Massacre by Armenians Being Reported - NYTimes.com
  7. Letter from the Chargé d'affaires a.i. of the Permanent
  8. International Law, Conventions and Justice. ATINER. 2011. p. 120. 
  9. Barrington, p. 230
  10. Geukjian, Ohannes (2012). Ethnicity, Nationalism and Conflict in the South Caucasus: Nagorno-Karabakh and the Legacy of Soviet Nationalities Policy. Ashgate Publishing, Ltd. p. 199. ISBN 1409436306. 
  11. (روسی) Erivan in the دانشنامه افرون و بروک‌هاوس, St. Petersburg, Russia, 1890-1907.
  12. Кавказский календарь на ۱۸۷۰ год. Тифлис, типография Главного Управления Наместника Кавказского. 1869. p. 392. 
  13. Шопен, Иван (1852). Исторический памятник состояния Армянской области в эпоху ея присоединения к Российской Империи. Императорская Академия Наук. p. 468. 
  14. Bournoutian, George A. (1992). The khanate of Erevan under Qajar rule, 1795-1828. Mazda Publishers. p. 173. ISBN 978-0-939214-18-1. 
  15. Воронов, Н. И (1869). Сборник статистических свѣдѣній о Кавказѣ. Т.۱. Императорское русское географическое общество. Кавказскій отдѣл. p. 71. 
  16. Robert Cullen, A Reporter at Large, “Roots,” The New Yorker, April 15, 1991, p. 55
  17. Thomas De Waal. Black garden: Armenia and Azerbaijan through peace and war. NYU Press, 2003. ISBN 0-8147-1945-7, ISBN 978-0-8147-1945-9, p. 79.
  18. ISBN 0-521-55839-5