اثر گلخانه‌ای

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از اثر گلخانه ای)
پرش به: ناوبری، جستجو
تحقیقات سالهای اخیرپژوهشگران فعال درعرصه آب و هوا حاکی ازآن است که بین افزایش میزان 

گازهای گلخانه‌ای موجود درجوزمین و گرم شدن کره زمین ارتباط مستقیمی وجود دارد.کره زمین از میزان تابش نورخورشید مقداری را جذب و مابقی آن را بازتاب میکند[۱]. در طی این فرآیندطول امواج نور به دلیل عبور از فضاهای با خصوصیات متفاوت تغییر پیداکرده و نمی تواند از جو زمین خارج شود.بعضی از گازهای موجود در جو زمین، این تابش خروجی را جذب می‌کنند. این تابش عمدتاً در محدودهٔفروسرخاتفاق

می افتد. مولکولهای تشکیل دهنده گازهای گلخانه‌ای، بسیار بیشتر از سایر گازها نور فروسرخ 

را جذب می‌کنند. جذب حرارت بازتابشی از سطح زمین توسط مولکول‌های گاز سبب افزایش جنبش مولکولیو در نتیجه افزایش انرژی آنهامی‌شود.هنگامیکه این پدیده در مقیاس بزرگ رخ میدهد،

مانند این است که زمین را با یک پتوپوشانده‌ایم.عملکرد پتو حفظ دمای بدن در برابر اتلاف 

حرارت است و اجازه نمیدهد دمای سطح بدن انسان به اطراف انتقال یابد.به دلیل این پدیده دمای اضافی زمین نمیتوانداز جو خارج شودوکم کم دمای کل نواحی زمین افزایش می‌یابد.دانشمندان این پدیده رااثر گلخانه‌ای نامیده اند. [۲].گازهای گل‌خانه‌ای گازهایی هستند که باعث بالا رفتن دمای زمین در جو می‌شوند.این گازها می‌توانند تا مدت زیادی حرارت را در خود نگه دارند. امروزه اضافه شدن بیش از حد گازهای گلخانه‌ای به جو زمین، باعث افزایش دمای زمین شده‌است. از مهم‌ترین این گازها می‌توان بخار آبودی‌اکسیدکربن را نام برد. از دیگر گازهای گلخانه‌ای می‌توان متان را نام برد که دراثر خوردن چوب توسط موریانه تولید می‌شود. گازهای گلخانه‌ای عبارت‌اند از ترکیبات گازی که در پیدایش اثر گلخانه‌ای نقش دارند. عمده‌ترین گازهای طبیعی از این دسته عبارت‌اند از: بخار آب (۶۰ درصد)، دی اکسید کربن (۲۶ درصد) وازن.دیگر گازها که اهمیت کمتری دارند عبارت‌اند از: متان، اکسید نیتروژن،سولفیدهگزافلوراید،هالوکربنها مثل فرئون و دیگر CFCها.ترکیبات گازی عمده اتمسفری یعنی اکسیژن و نیتروژن جزء گازهای گلخانه‌ای محسوب نمی‌شوند به این دلیل که گازهای دو ملکولی همسان مثل: N۲, O۲,

H۲ و غیره نقشی در جذب اشعه 

فروسرخ ندارند.فعالیتهای صنعتی و کشاورزی انسان‌ها در افزایش این گازها نقش اساسی دارند. بیشترین اثر فعالیتهای انسانی بر افزایش گاز دی اکسید کربن است. موارد زیر نمونه‌هایی از فعالیت انسان در افزایش این گازها می‌باشند: • سوخت‌های فسیلی و جنگل زدایی – افزایش دی‌اکسیدکربن. • چرای دامها و کشت‌های غرقابی مثل برنج - افزایش غلظت متان. • استفاده از CFCs در یخچال و فریزر و مبردها و ... . • به کاربردن اسپریهای خوشبو کننده و انواع سموم حشره کش.

دلایل گرم شدن زمین[ویرایش]

خورشید با تابش به سطح زمین باعث افزایش دماوگرم شدن سطح زمین میشود. بخشی از نور هنگام ورود به جو به وسیله گازها وذرات معلق در هوامنعکس شده و مقداری از آن وارد اتمسفر شده و به زمین می‌رسد و آن را گرم می‌کند. زمین پس ازگرم شدن، شروع به تابش حرارت می‌کند. این پدیده در سالهای اخیر به دلیل استفاده بیشتر از سوختهای فسیلی و افزایش مواد و گازهای نگهدارنده حرارت در جو بیشتر شده و به گرم شدن زمین شتاب بیشتری داده است. متان و CFC انرژی بیشتری را به دام می‌اندازند، اما دی اکسیدکربن مهم‌ترین بخش گازهای گلخانه‌ای است، زیرا حجم بیشتری از آن در اتمسفر وجود دارد.احتراق سوخت‌های فسیلی ( زغال سنگ، نفت و گاز ) دلیل اصلی ازدیاد بیش ازحد دی اکسیدکربن است.اما برخی دیگر از دانشمندان با این نظر مخالفند. آنها معتقدندکه مطالعات انجام شده عموماً بر پایه مدلسازی‌های کامپیوتری است اماآب و هوای زمین بسیار پیچیده تر از آن است که بتوان رفتار آن را پیش بینی کرد.مطالعاتی که در سال ۲۰۰۱، توسط تیمی از محققان انگلیسی انجام شد، نشان می‌دهد که طبق اطلاعات ماهواره‌ای ۳۰ سال گذشته، ارتعاشاتی که از زمین به فضا فرستاده می‌شود، کاهش یافته‌است. این مساله به این خاطر است که اثر گلخانه‌ای همگام با تولید بیشتر گازهای گلخانه‌ای، افزایش پیدا کرده‌است.

پروتکل کیوتو[ویرایش]

این معاهده با هدف موظف ساختن کشورهای جهان به کاهش اثرات گازهای گلخانه‌ای و تبعات منفی گرم شدن زمین، میان کشورهای جهان به امضا رسید. معاهده در محل کیوتوی ژاپن و در دسامبر ۱۹۹۷ تنظیم شده واز مارس ۱۹۹۸ جهت امضاء کشورهای مختلف ارائه شدودر۱۵مارس۱۹۹۹نهائی شد. در این معاهده مشخص شدکه طی چند سال و تا چند درصداز گازهای گلخانه‌ای باید کاسته شود.گازهای مورد نظر عبارت‌ بودنداز:دی اکسید کربن، متان، اکسید نیتروژن، سولفورهگزافلوراید، HFC‌ها و PFCها.از دیگر مفاداین عهد نامه کمک کشورهای توسعه یافته به کشورهای در حال توسعه،ضمن رعایت موارد مطرح شده در پیمان کیوتو جهت کاهش آلودگی هوا و در نتیجه پیشگیری از گرم شدن زمین بود.پروتکل کیوتو به منظور کاهش انتشار و تسهیل انجام تعهدات کشورهای توسعه یافته،سازوکارهای انعطاف پذیری راتحت عنوان سازوکارهای مبتنی بر بازار در ماده ۱۲ و سایر مواد تنظیم کرده است.براساس پروتکل کیوتو، اعضای متعهد (کشورهای توسعه یافته) می توانند با اجرای پروژه ها در سایر کشورها، سیاست های کاهش انتشار،رااز لحاظ اقتصادی توجیه پذیر کنند. بدین منظور پروتکل کیوتو برای ایجاد ساختار مبتنی بر بازار، سازوکارهای زیردر نظر گرفته شد:(CDM) - سازوکار توسعه پاک،(JI) -اجرای مشترکو(ET) - تجارت انتشار سازوکار توسعه پاک: این سازوکار شامل پروژه هایی است که کشورهای توسعه یافته برای تحقق تعهدات خود در کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و همچنین کمک به توسعه پایدار در کشورهای در حال توسعه اجرا کرده و به ازای کاهش انتشار حاصل از این پروژه ها، گواهی کاهش انتشار(CER)دریافت می کنند. اجرای مشترک: پروژه هایی هستند که با توجه به تجارب تکنولوژیکی کشورها، به منظور اجرای تعهد یا اخذ گواهی، از سوی برخی کشورهای صنعتی در سایر کشورهای توسعه یافته به خصوص کشورهای با اقتصاد در حال گذار (اروپای شرقی)ا جرا می شوند. تجارت انتشار: با توجه به‌این که کشورهای صنعتی عضو پروتکل کیوتو هر یک تعهدی مستقل دارند،اگر کشوری نتواند سهم تعهدات خود رادرکاهش انتشار برآورده کند، می توانداز کشورهای صنعتی دیگر که بیش از سهم تعهد خود کاهش انتشار داشته اند مجوز انتشار خریداری کند. در ماه نوامبر سال ۲۰۱۱، سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرد که میزان گازهای گلخانه‌ای در جو به میزان بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است.[۳]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. کسمایی،مرتضی، اقلیم ومعماری،1388
  2. «اثر گلخانه‌ای». وب‌گاه تبیان. بازبینی‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۰۷. 
  3. «افزایش بی سابقه گازهای گلخانه‌ای». بی‌بی‌سی پارسی. بازبینی‌شده در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۱.