ابوالکلام آزاد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ابوالکلام آزاد
شناسنامه
نام کامل مولانا ابوالکلام محی الدین احمد آزاد
زادروز ۱۱ نوامبر ۱۸۸۸
زادگاه مکه،
تاریخ مرگ ۲۲ فوریه ۱۹۵۸
محل مرگ دهلی نو،
اطلاعات سیاسی
سمت وزیر فرهنگ و آموزش هند (۱۹۵۸-۱۹۴۷)
Autograph of Maulana Abul Kalam Azad.jpg

مولانا ابوالکلام محی الدین احمد آزاد ، (به انگلیسی: Maulana Abul Kalam Muhiyuddin Ahmed) ‏(۱۱ نوامبر ۱۸۸۸ - ۲۲ فوریه ۱۹۵۸) شاعر ، ادیب ، سیاستمدار و مفسر بزرگ قرآن، او مدتی رهبری حزب کنگره ملی هند را به عهده داشت و در واقع جوان ترین رهبر این حزب بود. اولین وزیر فرهنگ هند بعد از استقلال و از رهبران تراز نخست جنبش استقلال هندوستان بود.او پایه گذار بسیاری از مدارس و دانشگاههای هند محسوب می شود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

ابوالکلام آزاد در سال ۱۸۸۸ میلادی، در خانواده ای فارس زبان هراتی (استان هرات افغانستان) تبار به نام «فیروز بخت» در شهر مکه به دنیا آمد و در سال ۱۸۹۸ به همراه پدرش مولوی خیر الدین،از علمای سرشناس خراسان به هندوستان کوچ کرد. مادر او دختر شیخ محمد ظاهر وطری، از علمای مدینه بود. [۱]

ابو الکلام بعد از بازگشت از مکه، در حالیکه ده – یازده ساله بود به همراه پدرش در شهر کلکته باشنده گردید.وی سخنرانی زبردست و در گفتار بیان شیوایی داشت که بزودی آوازه او در میان مسلمانان پیچید.

از راست گاندی، پاتل و آزاد در نشست AICC در مومبای در سال ۱۹۴۰

مولانا آزاد، مسئولیت مجلاتی چون الهلال و البلاغ را بر عهده داشته‌است و در آن‌ها دیدگاه‌های اندیشمندان مسلمان وقت، چون سید جمال الدین اسدآبادی را می‌نگاشته‌است.

او به زبان‌های فارسی، اردو، عربی و هندی مسلط بودو اشعاری به این زبان ها دارد. دکترعلی اصغر حکمت می‌نویسد: «ابوالکلام آزاد پیرمردی است که در حدود شصت سال دارد و بسیار باهوش و حسّاس و پر از حرارت و جوش است و عربی و فارسی را به شیوایی تکلّم می‌کند، ربع ساعتی پذیرایی نمود و از مسائل مربوط به فرهنگ عمومی سخن می‌گفت...» «مولانا ابوالکلام آزاد دعوت کرد که فردابه منزل او برای چای برویم»[۴]

او همچنین در رشته‌های ریاضیات، فلسفه، تاریخ جهان و علوم‌پایه بواسطهٔ آموزگاران خصوصی که خانواده‌اش برایش گرفته‌بودند، سررشته داشت.

او یکی از برجسته‌ترین رهبران مسلمان هند بود که بر اتحادو همبستگی و هارمونی هندوها و مسلمانان پافشاری می‌نمود و با جدایی مسلمانان هندوستان -تشکیل بنگلادش (در ابتدا پاکستان شرقی) و پاکستان (غربی)- مخالف بود. با استقلال هند، او به سمت وزیر فرهنگ و آموزش در هند رسید.

او هنگامیکه در دادگاه انگلیسی و در برابر قاضی انگلیسی در حال محاکمه بود اینچنین گفت[۲][پیوند مرده]:

آری من گفته‌ام حکومت فعلی ستمگر است. اگر این را نگفته باشم و نگویم، چه بگویم؟ شما بگوئید! به خدا سوگند یا د می‌کنم که در شگفتم که چگونه از من می‌خواهند، اسم چیزها را تغییر دهم و سیاه را سفید قلمداد نمایم!...

من مسلمانم، و چون مسلمانم بر من واجب است که استبداد را بکوبم و زشتی آن را برملا نمایم، و بدیهای آن را آشکار کنم...

اینکه از مسلمانی بخواهند از گفتن حق ساکت بماند و ستم را ستم ننامد درست مانند آن است که از او بخواهند از زندگی اسلامیش دست بکشد در جائی که شما این حق را برای خودتان قائل نیستید که از انسانی بخواهید از دینش برگردد، این حق را هم ندارید از مسلمانی بخواهید که از حق گفتن خود داری نماید و ستم را ستم ننامد زیرا مفهوم این دو یکی است.

عامر خان هنرپیشه سرشناس هندی برادر زاده ابوکلام می باشد.

ابوکلام و کوروش بزرگ[ویرایش]

یکی از معروفترین آثار او برای ایرانیان تفسیر او از ذوالقرنین است که برای اولین بار ثابت کرد ذو القرنین همان کوروش کبیر است. دکتر عبد المنعم النمر بالاترین مقام دینی (وزیر اوقاف و امور دینی مصر) و بزرگترین چهره اسلام شناس معاصر در مصر که در مجله العرب شماره ۱۸۴ پس از بیان دلایل ابوکلام آزاد و دلایل مفسرین قبلی نتیجه می گیرد که ابوکلام در موردکوروش کبیر و ذوالقرنین استدلالهای منطقی ارایه کرده است.[۳] .[پیوند مرده]که مورد توجه جهان عرب قرار گرفت. [۴]

آثار[ویرایش]

از مکتوبات ابوالکلام برخی در قالب کتاب چاپ شده و انتشار یافته است؛ مانند:

  • تفسیر ترجمان القرآن
  • هند آزادی گرفت
  • غبار خاطر
  • تذکره

و برخی نیز به صورت رساله منتشر شده است که از آن دسته می‌توان به «البصائر»، «تحصیل السعادتین»، «البرهان»، «القول الثابت»، «الدین الخالص» و ... اشاره کرد.[۵]

پانویس[ویرایش]

  1. [ Ian H. Douglas: Abul Kalam Azad. An Intellectual an Religious Biography, Oxford University Press, دهلی ۱۹۸۸]
  2. [۱]
  3. ذوالقرنین شخصیة حیرت المفکرین أربعة عشر قرنا و کشف عنها - أبو الکلام أزاددکتور عبد المنعم النمر بمجلة العربی العدد ۱۸۴ - [۲]
  4. ذوالقرنین شخصیتی که 14 قرن علمای اسلام در مورد او سَردرگُم بودند و ابوکلام آزاد راز او را کشف کردمجله"العربی" شماره ۱۸۴ - [۳]
  5. مبانی و مبادی ترجمه و تفسیر قرآن از دیدگاه ابوالکلام احمد آزاد، شیخ محمد حسنین، آموزه‌های فقهی (الهیات و حقوق)، پاییز ۱۳۸۴، شماره ۱۷، ص ۴۰.

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ابوالکلام آزاد موجود است.