ابوالفضل فاتح

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ابوالفضل فاتح روزنامه‌نگار، فعال سیاسی، کارشناس ارتباطات و پزشک است.

تحصیلات[ویرایش]

فاتح فارغ‌التحصیل رشته پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران (۱۳۷۶) و فارغ التحصیل دکترای ارتباطات دانشگاه آکسفورد (۱۳۹۰) است.

فعالیت‌های سیاسی - رسانه ای[ویرایش]

فاتح از سال ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۵ دبیر انجمن اسلامی دانشگاه تهران بود. او در سال ۱۳۷۸ خبرگزاری ایسنا را تأسیس کرد و تا سال ۱۳۸۴ مدیرعامل آن بود. او مسئول کمیته رسانه و تبلیغات ستاد انتخاباتی میرحسین موسوی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸ بود[۱] و پس از انتخابات ممنوع‌الخروج شد[۲] اما نهایتاً این ممنوعیت لغو گردید.

او در ایسنا، نوع و سبک جدیدی از خبرگزاری در ایران با شعار «هر دانشجو، یک خبرنگار» و در ستاد میرحسین موسوی سبک و رویکرد جدیدی از تبلیغات با شعار «هر شهروند یک ستاد» را بنیان گذاشت [۳]. این سبک مبتنی بر روش‌های غیر متمرکز و قابل تکرار بود که مشارکت گسترده ی عموم مردم در فرایند اطلاع رسانی و تبلیغات را پایه و اساس قرار داده و از روش‌های سنتی و متمرکز پرهیز داشت.این روش با تاکید بر بهره گیری حداکثری از اینترنت و تکنولوژی ارتباطات نظیر وبلاگ، سایت، ایمیل، پیامک، بلوتوث و CD را مد نظر قرار داده و در عین حال روزنامهٔ تک برگی، به کارگیری برگه‌ها و پوسترهای تبلیغاتی سیاه و سفید و تاکید بر قطع A۴ و A۵ و A۳ که توسط عموم قابل تکرار بود و همچنین تاکید بر تولید پیام‌های کوتاه و موثر که مردم خود به تکرار آن مشتاق باشند و نیاز به پمپاژ آن از یک مرکز نباشد را در شمار شیوه‌های دیگر تبلیغاتی ستاد قرار داد[۴] .

ابوالفضل فاتح در کمیته رسانه و تبلیغات ستاد انتخاباتی میرحسین موسوی همچنین رنگ سبز را به عنوان نماد تبلیغاتی این ستاد اعلام کرد که با این اقدام برای نخستین بار «رنگ» به تبلیغات انتخاباتی در ایران وارد شد. این اقدام بحث‌های فراوانی را بین موافقین و مخالفین موسوی دامن زد. فاتح، انتخاب «رنگ سبز» را بومی و مذهبی و ناشی از پیشنهادهای مردم می‌دانست، امامخالفین آن را غربی و مخملی معرفی کردند[۵] و [۶].

"امپراطوری دروغ" فراز مشهوری است که برای نخستین بار ابوالفضل فاتح به کار برده است. او در تاریخ ۱۲ خرداد ۱۳۸۸ در اعتراض به آنچه "شبکه ای از دروغ سازمان یافته" می نامید و پس از آنکه به شکلی گسترده شایعاتی از عدم حضور میر حسین موسوی در مناظره با محمود احمدی نژاد منتشر شده بود، در گفتگویی که سایت "قلم" منتشر کرد با رد این شایعات و اعلام این که "از دیدگاه بسیاری تاریخ انتخابات کشور هیچگاه رسماً این همه دروغ به خود ندیده است"، این رفتار رسانه ای را محصول "امپراتوری دروغ" نامید و افزود "خداوند امپراتوری دروغ را سر جایش خواهد نشاند". بدین سان اصطلاح "امپراطوری دروغ" به ادبیات سیاسی ایران وارد شد و بعداً مکرراً مورد استفاده قرار گرفت [۷].

"برگی از خاطرات روزانه"، روزنگار فاتح از وقایع و رخدادهای انتخابات دهم ریاست جمهوری ایران بود که خوانندگان فراوانی یافت. او در آخرین برگ خاطرات خود آورده است: «صبح که به مسجد جامع ارشاد رفتم، جمع بسیار زیادی از خبرنگاران در این مسجد اجتماع کرده بودند. آقای مهندس موسوی به اتفاق خانم رهنورد رأی خود را به صندوق انداختند و برای صحبت کوتاهی، پشت تریبون مسجد قرار گرفت. داشت می‌گفت که ما امشب بیداریم که میکروفن قطع شد...تلفن پیوسته زنگ می‌خورد. هیچ کس نیست که حیرت‌زده نباشد، برخی گریه می‌کنند، بعضی فریاد می‌زنند، برخی افسرده شدند، بعضی نگرانند... بعضی وقت‌ها زنده به گور می‌شوی.» [۸]

طرح "مدل بینابینی": او در سال ۱۳۸۷ در مقاله‌ای با عنوان «پیشنهادهایی برای بهبود نظام رسانه‌ای کشور» برای نخستین بار به به طرح مدلی باعنوان «مدل بینابینی» پرداخته و آن را راهگشای عبور از وضعیت انفعالی نظام رسانه‌ای در ایران دانسته‌است. در بخشی از این مقاله آمده‌است: "قواعد رسانه‌های مشارکتی اینترنتی که اصلی‌ترین مشخصه‌هایش بدون کد بودن، رایگان بودن، نداشتن کپی رایت، غیر متمرکز بودن و پذیرش مشارکت داوطلبانه‌است، اجازه می‌دهد که هر فرد رسانهٔ خاص خود را داشته یا در رسانه‌هایی با این خصلتها آزادانه و یا تا حد بالایی آزادانه مطالب خودرامنتشر نماید.

ایران برای نخسین باردرمدل بینابینی خبرگزاری، خبرگزاری دانشجویان را به عنوان یک رسانهٔ اینترنتی تجربه کرده‌است که هم وفادار به ارزش‌های انقلاب اسلامی بوده و هم به قواعد رسمی متعهد بوده و هم به بخشهای وسیعی از مردم (دانشجویان) فرصت داده‌است که قویا در جریان تولید و گردش اطلاعات مشارکت داشته باشند. ایسنا نه رسانه رسمی بوده نه کاملاً غیررسمی، نه محدود به نگاه و رفتار حرفه ایی بوده و نه کاملاً داوطلب و غیرحرفه‌ای، نه روش تولید و توزیع اطلاعاتش از فیلترهای رسمی و سخت عبور می‌کرده و نه صرفاً تسلیم جریان جدید رسانه‌های اینترنتی که بدون کد هستند بوده‌است. این نوع رسانه مدل خوب و مدیریت شده‌ای است که نه ما را در برابر دنیای جدید رسانه‌ای اینترنتی منفعل می‌کند و نه بیگانه.«[۹]

جالش های و راه حل "ویکی واره اسلامی و شیعی": فاتح در مقاله ی دیگری با عنوان "چالش های پیش روی ویکی واره ی اسلامی" موضوع ویکی واره اسلامی یا شیعی و فقهی را که در جوامع اسلامی مطرح است در قالب رایج ویکی‌پدیا مقدور نمی‌بیند و برای نیل به این هدف "راهبرد بینابینی" را مجدداً مورد توجه قرار داده و راه حل می بیند و می گوید: " استفاده از اندیشه ی "ویکی" در شکل دهی دائرةالمعارفی شیعی قابل تامل است، اما استفاده از بسیاری از ضوابط "ویکی" در دائرةالمعارف مذهبی مقدور نیست. چنانکه از یک دائرةالمعارف شیعی انتظار می رود، تمام مطالب باید از اتقان و صحت کافی برخوردار و با مبانی دینی سازگاری بنیادی داشته باشد، که چنین مهمی جز با به کار گیری متخصصان علوم دینی و آگاهان تاریخ اسلامی و شیعی ممکن نیست. لذا، از تولید انبوه و همگانی "جنبش ویکی"، باید به سطحی دیگر که شاید بتوان آن را "نیمه - ویکی نخبگان" نام نهاد، ورود پیدا کرد. در "نیمه - ویکی نخبگان"، تولید کنندگان دو سطح دارند. تولید کنندگان اصلی و تولید کنندگان عمومی. تولید کنندگان اصلی، کاربرانی هستند که از سطح قابل قبولی از اطلاعات مذهبی برخوردار بوده و در یکی از رشته ها ی مربوطه تخصص دارند.

آنان می توانند مستقیماً مطالب خود را منتشر کنند یا گروه هایی تخصصی را سرپرستی کنند. کاربران سطح دو یا عمومی نیز می توانند اطلاعات گسترده ای را جمع آوری کرده و در اختیار کاربران سطح اول این رسانه بگذارند تا دبیران یا همان متخصصین، اطلاعات را بررسی و درباره ی انتشار آن تصمیم بگیرند. یعنی بر خلاف ویکی‌پدیا که سیستم "انتشار و سپس تصحیح" دارد، یعنی مطالب ابتدا در وبسایت اصلی منتشر شده و سپس حک و اصلاح می گردد، در نمونه ی مذهبی باید تلفیقی از دو سیستم "انتشار و سپس تصحیح" برای نخبگان و سیستم سنتی "تایید و سپس انتشار" را برای کاربران عمومی به کار بست. به زبان دیگر کاربران عمومی در نمونه ی مذهبی "ویکی واره"، می توانند اطلاعات تکمیلی را ارائه داده و طرح مسئله نمایند ، اما نمی‌توانند شخصاً اقدام به انتشار مقاله کرده و یا در محتوای سایر مقالات "تغییر غیر کنترل شده" ایجاد کنند. در این صورت صحت مقالات ارتقاء یافته و البته از کمیت مشارکت در تولید کاسته خواهد شد. این دیگر "ویکی‌پدیا" به مفهوم رایج آن نیست، اما شاید " راهبرد ی بینابینی " و رسیدن به یک "ویکی واره شیعی یا اسلامی " باشد." [۱۰]

منابع[ویرایش]

  1. رئیس ستاد انتخابات میرحسین موسوی معرفی شد وب‌گاه اصلاحات
  2. فاتح نرفت خبرآنلاین
  3. [http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1307640&Lang= سیاست رسانه‌ای و تبلیغاتی ستاد انتخاباتی مهندس موسوی
  4. Mousavi running a novel campaign - The National Newspaper
  5. فاتح:«نمادهای ما مذهبی است نه مخملی» نوروز
  6. Battle of colors in Iran's presidential campaign»
  7. [ http://norooznews.org/news/12236.php فاتح:«انشاء الله خداوند امپراتوری دروغ را سر جایش خواهد نشاند] نوروز
  8. «آخرین برگ خاطرات ابوالفضل فاتح» تابناک
  9. [http://www.medianews.ir/fa/2009/02/02/fateh.html مقاله‌ای از ابوالفضل فاتح:»پیشنهادهایی برای بهبود نظام رسانه‌ای کشور "] مدیا نیوز
  10. [http://www.khabaronline.ir/detail/217163 مقاله‌ای از ابوالفضل فاتح:»چالش های پیش روی ویکی واره اسلامی "] خبرآنلاین

پیوند به بیرون[ویرایش]