سید نورالدین حسینی‌الهاشمی شیرازی

سید نورالدین حسینی شیرازی

شناسنامه
نام کامل	سید نورالدین حسینی شیرازی
تاریخ تولد	۱۲۷۴ ـ ۱۳۱۲
زادگاه	شیراز، ایران
محل تحصیل	شیراز، نجف
محل زندگی	شیراز
تاریخ وفات	۱۳۳۵
محل وفات	شیراز، ایران
مدفن	آرامگاه نور
اطلاعات علمی
اساتید	سید علی کازرونی آقا ضیاءالدین عراقی سید محمدکاظم یزدی میرزا محمدحسین نائینی و...
شاگردان	سید محمدهادی میلانی سید عبدالعلی آیت‌اللهی عبدالرحیم ربانی شیرازی احمد بهشتی
تالیفات	اسلام و جهان امروز ترکیب الاجسام دیوان اشعار شکست کسروی حقوق سیاسی اسلام و...

سید نورالدین حسینی شیرازی در سال ۱۲۷۴ ـ ۱۳۱۲ در شیراز به دنیا آمد. نسبش به سید مرتضی علم‌الهدی می‌رسد.

تحصیلات

دروس مقدماتی را در حوزه علمیه شیراز به اتمام رساند. آن‌گاه برای ادامه تحصیلات، به عتبات عالیات مهاجرت کرد و در حالی که هنوز به سن بلوغ نرسیده بود، به درجه اجتهاد رسید. پس از دریافت اجازه اجتهاد، به زادگاهش شیراز بازگشت. موقعیت دینی، علمی، اجتماعی و سیاسی سید نورالدین حسینی شیرازی به اندازه‌ای بالا بود که از وی با عنوان نائب‌الامام یاد می‌شود.

اساتید

• سید علی کازرونی (مجتهد)
• آقا ضیاءالدین عراقی
• سید محمدکاظم یزدی
• میرزا محمدحسین نائینی
• میرزا محمدتقی شیرازی
• محمدکاظم شیرازی
• میرزا علی آقای شیرازی
• میرزا ابراهیم محلاتی
• ملا حسین‌قلی بهاری
• شیخ الشریعة اصفهانی

شاگردان

• سید محمدهادی میلانی
• سید عبدالعلی آیت‌اللهی
• عبدالرحیم ربانی شیرازی
• احمد بهشتی
• حجت الاسلام و المسلمین دکتر سید محمدمهدی میرباقری

آثار

وی شانزده عنوان تالیف دارد که تعدادی از آنها عبارتند از:

• اسلام و جهان امروز
• ترکیب الاجسام
• دیوان اشعار
• شکست کسروی
• حقوق سیاسی اسلام
• تحفة الاحیاء فی لیلة القدر
• اساس الاصول
• بنیان الاصول
• اصول فقه
• احکام الانام فی شرح شرایع الاسلام
• رقائق الحقایق
• کتاب الحساب

برخی از فعالیت‌های سیاسی

فعالیت علیه رضاشاه

وی به دلیل فعالیت سیاسی در عهد رضاشاه (حدّ زدن به منشی کنسول انگلیس در شیراز و اعتراض به مسئله کشف حجاب)، دوبار در سال‌های ۱۳۰۶ و ۱۳۰۸ به بوشهر و تهران تبعید شد.

تأسیس حزب برادران

وی همراه تنی چند از رجال سیاسی ـ دینی شیراز در سال ۱۳۱۳ طرح اولیه و مخفیانه‌ای برای تأسیس حزبی به نام حزب برادران (حزب نور) ریخت که پس از شهریور ۱۳۲۰ فعالیت خود را جدی و در ۱۳۲۴ آن را علنی کرد. حزب برادران تا زمان کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به فعالیت‌های خود ادامه داد و از آن پس به صورت محدود ادامه یافت. این حزب، دارای سیزده هیئت و تشکل فرعی مذهبی بود و نشریه‌ای سیاسی به نام «آیین برادری» که ارگان رسمی آن محسوب می‌شد، در چندین شماره منتشر کرد. علاوه بر آن، نشریه‌ای علمی نیز با سبک نشریه «آیین اسلام» به نام «مهر ایزد» منتشر کرد که در بسیاری از شماره‌های آن مقاله‌های عقیدتی خود را منتشر می‌نمود. از نکات مهم حزب برادران، شیوه عضویت در آن است که با سوگند «والله من در حفظ استقلال ایران در ظل لوای مذهب جعفری با شما همراهم» انجام می‌شد. این حزب اساس‌نامه‌ای داشته که در آن بر محورهای ذیل تأکید شده‌است: وحدت ملی ایران، توسعه مذهب جعفری، اجرای طرح طراز اول قانون اساسی، تحول فکری در شئون اجتماعی (مبارزه با خرافات)، تشیید مبانی روحانیت و ضابطه‌مند نمودن آن، تعلیم عمومی نظام وظیفه و تقویت نیروی دفاعی، حفظ مرکزیت ایران با رعایت برخورداری همه قطعات مملکت، تحکیم روابط حسنه بین ملل و دول اسلامی، ایجاد بهداشت عمومی.

تأسیس هیئت علمیه استان فارس

طرح تأسیس هیئت علمیه استان فارس با همکاری سه رهبر دینی شیراز، سید نورالدین شیرازی، سید حسام‌الدین فال‌اسیری و بهاءالدین محلاتی انجام شد و به همین علت در بعضی از نشریات آن زمان از آن با عنوان «اجتماع آیات‌الله» نیز یاد شده‌است. این طرح، الگویی برای تأسیس هیئت علمیه استان‌های دیگر شد و به همین علت بعضی از علما، از جمله سید علی‌اصغر لاری فرزند سید عبدالحسین لاری، از سید نورالدین شیرازی بابت این طرح، طی نامه رسمی تشکر کردند. نکته جالب این است که در اجتماع روز تأسیس این هیئت، سید نورالدین طرح ارتش چهارده میلیونی شیعه جعفری را مطرح کرد.

فعالیت در ملی شدن صنعت نفت

وی یکی از علمای حامی نهضت ملی شدن صنعت نفت بود. وی در مسجد وکیل شیراز منبر می‌رفت و پس از حمایت از نهضت ملی شدن صنعت نفت، جمله معروفِ «مصدِّق، مصدَّق است» را می‌گفت که پس از آن تاریخ، به صورت ضرب‌المثل درآمد. علاوه بر این، وی برای پیروزی مصدق در نیویورک (دیدار با اعضای شورای امنیت) نیز دعا می‌کرد.به‌رغم این، پس از آنکه اختلافاتی میان مصدق و آیت‌الله کاشانی به‌وجود آمد و بالا گرفت، سید نورالدین با وی درافتاد و این کار به اختلاف وی با سید حسام‌الدین فال‌اسیری منجر شد؛ به همین دلیل فال‌اسیری در برابر حزب برادران، تشکل حزب‌الله را تأسیس کرد و در برابر فتوای سید نورالدین برای باز بودن مغازه‌ها و حمایت نکردن از دولت مصدق، به بستن آنها و ضرورت حمایت از آن فتوا داد.

حمایت از قوام

سید نورالدین با توجه به اینکه سردار حکمت از دوستان او محسوب میگردید و با حمایت حزب او به هماره قوام شیرازی به مجلس راه یافته بود و دوستی و حمایت سردار حکمت از قوام در ماجرای ۳۰ تیر در برابر خواست عمومی قرار گرفته و از قوام حمایت نمود که باعث گردید به وجهه او لطمه وارد شود . پس از این ماجرا نورالدین به مخالفت با مصدق پرداخت و پس از تشکیل جبهه ملی در شیراز به رهبری حسین راضی و حمایت سایر احزاب و علما از جبهه ملی در برابر حزب برادران این اختلاف نمودی بیرونی یافت . پس ازآن سید نورالدین با سید حسام‌الدین فال‌اسیری بر سر حمایت از جنبش ملی شدن نفت اختلاف پیدا کرد ؛ به همین دلیل فال‌اسیری در برابر حزب برادران، تشکل حزب‌الله را تأسیس کرد و در برابر فتوای سید نورالدین برای باز بودن مغازه‌ها و حمایت نکردن از دولت مصدق، به بستن آنها و ضرورت حمایت از آن فتوا داد.

مبارزه با بهائیت

در سال ۱۳۳۴ آیت‌الله بروجردی از محمدرضا شاه خواست که از نفوذ بهائیت در کشور، به‌ویژه در عرصه قدرت سیاسی، جلوگیری کند و شاه نیز به استانداران خود دستور داد که مانع فعالیت‌های بهائی‌ها شوند. این مسئله سبب شد تا در همان سال و هم‌زمان با ورود شاه به شیراز، سید نورالدین دستور تخریب مرکز بهائیان شیراز را صادر کند. مرکز بهائیان شیراز در حالی تخریب می‌شد که خود او ن‍یز در صحنه حضور داشت. علاوه بر این وی با نفوذ و قدرتی که داشت، به تهران فشار آورد تا استاندار بهائی شیراز را عزل کنند که سرانجام هم موفق شد.

سفر سیاسی ـ علمی به مشهد

در سال ۱۳۲۷ به همراه پانصد نفر از یاران خود سفری به اصفهان، تهران، قم و مشهد انجام داد. در اصفهان، آیت‌الله چهارسوقی (رییس وقت حوزه علمیه) و در قم، آیت‌الله بروجردی در منزل آیت‌الله صدر به استقبال وی رفتند. در تهران، آیت‌الله شیرازی در انجمن تبلیغات اسلامی، مسجد شاه و... سخنرانی کرد و نیز، پیشنهاد قانونی کردن منع فروش مسکرات را به مجلس داد و خطاب به نمایندگان فارس اعلام نمود که اگر مجلس با این پیشنهاد مخالفت کند، «همگی استعفا دهید». علاوه بر این، وی در تهران تأسیس یک دفتر در هر شهر برای جمع‌آوری کمک به مسلمانان را پیشنهاد داد.

رحلت یا شهادت

وی در سال ۱۳۳۵ فوت کرد و در آرامگاه نور واقع در خیابان احمدی شیراز به خاک سپرده شد.

فرزند او سید منیرالدین حسینی شیرازی در خاطرات خود عقیده دارد که پدرش زا با سیانور مسموم کرده اند :

«

نقل شده‌است که یک روز سید نورالدین سیگاری آتش زد و نیمی از آن را استفاده نکرده بود که حالت سکته به او دست داد و دکتر بعد از معاینه تشخیص داد که به وسیله سم سیانور مسموم شده‌است.

»

ولی پزشکی قانون نظرش بر این بوده که ایشان سکته کرده است

منبع

• شبکه اطلاع رسانی اجتهاد
• جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم. گلشن ابرار. ج ۷، چ ۳، نشر معروف، قم: ۱۳۸۵.