آیتاللهالعظمی، لقبی است که در دوران معاصر در اشاره به مراجع تقلید شیعه استفاده میشود.[۱] کاربرد این لقب به دوران پس از آیتالله بروجردی بازمیگردد. تا آن زمان مراجع تقلید را حجتالاسلام و حجتالاسلاموالمسلمین مینامیدند و بر روی رسالههای سید حسین طباطبایی بروجردی، که اولین رساله عملیه محسوب میشد، نیز از این لقب برای او استفاده میشد.[۲]
این لقب بالاتر از «ثقهالاسلام»، «حجتالاسلام»، «حجتالاسلاموالمسلمین» و «آیتالله» است.[۱] کاربرد این لقب معیار رسمی ندارد ولی بر اساس عرف موجود عالیترین لقب غیررسمی است و تنها به کسانی تعلق میگیرد که علاوه بر اجتهاد فقهی، مقلدان فراوانی نیز داشته باشند. به گفتهٔ آیتالله سید موسوی اردبیلی «آیتالله العظمی به کسی گفته میشود که علاوه بر اجتهاد، جایگاه علمی برتری دارد و در مقام افتاء قرار دارد» همچنین به گفتهٔ آیتالله شیخ مبشر کاشانی «اگر از مراجع تقلید باشد یا شانیت این مقام را داشته باشد و مجتهد جامعالشرایط باشد، آیتالله العظمی گفته میشود.»[۱]
