آکاتنانگو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آکاتنانگو
Acatenango from Fuego.JPG
نمایی از آتشفشان آکاتناگو از فراز آتشفشان فوئگو در شب
ارتفاع ۳۹۷۶ متر
مکان
مکان گواتمالا، آمریکای مرکزی
زمین‌شناسی
گونه آتشفشان چینه‌ای
آخرین فوران ۱۹۷۲ [۱] [۲]

آکاتنانگو (به اسپانیایی: Acatenango) آتشفشانی چینه‌ای به ارتفاع ۳۹۷۶ متر واقع در گواتمالا در آمریکای مرکزی است. این آتشفشان همراه با آتشفشان فوئگو تشکیل آتشفشانی دوقلو را می‌دهد.[۱] آکاتنانگو در عین حال یکی از مرتفعترین آتشفشان‌های چینه‌ای در آمریکای مرکزی است.[۳]

مشخصات[ویرایش]

آتشفشان آکاتنانگو در شمال آتشفشان دوقلویش فوئگو قرار دارد و شهر تاریخی آتنیگوا گواتمالا، پایتخت پیشین گواتمالا در نزدیکی آن واقع شده است. گرچه آکاتنانگو و فوئگو با یکدیگر تشکیل آتشفشانی دوقلو را می‌دهند اما گدازه‌های آنها از نظر ساختار با یکدیگر متفاوت است چنانکه گدازه‌های آکاتنانگو آندزیتی و گدازه‌های فوئگو بازالتی هستند.[۴]

آکاتنانگو دارای دو قلهٔ اصلی است[۱] که بلندترینشان پیکو مایور نام دارد.[۵][۱] شکل گیری این آتشفشان در طی سه دورهٔ فورانی و مدت‌ها پس از تشکیل تفرای احتمالاً۸۵٬۰۰۰ سالهٔ چوکویوس روی داده‌است. در حدود ۴۳٬۰۰۰ سال پیش آتشفشان قدیمی آکاتنانگو در جنوب این تفرا فرو ریخت که در نتیجهٔ آن نهشته‌ای از بهمن واریزه به وجود آمد که بخش وسیعی از جلگهٔ ساحلی اقیانوس آرام را پوشاند. قلهٔ شمالی آتشفشان موسوم به یِپوکاپا در حدود ۲۰٬۰۰۰ سال پیش شکل گرفت و پس از آن رشد قلهٔ جنوبی موسوم به قلهٔ مرکزی یا پیکو مایور آغاز و این قله به بلندترین مخروط آکاتنانگو بدل شد.[۱]

تاریخچه فعالیت‌های آتشفشانی[ویرایش]

آکاتنانگو برخلاف فوئگو که در طول تاریخ بیش از ۶۰ بار تاکنون فوران کرده است تنها دو فوران ثبت‌شده آن هم در سده بیستم دارد.[۲] گرچه احتمال دارد این آتشفشان پیشتر نیز فوران‌هایی داشته باشد چنانچه فرانسیسکو واسکوئز در سال ۱۶۹۰ در یادداشتی اشاره به آتشفشانی در مجاورت فوئگو کرده که از آن دود متصاعد می‌شده اما صدایی نداشته است.[۱] با این حال نخستین فوران ثبت‌شدهٔ آکاتنانگو در ۱۹۲۴ روی داد که تا ۱۹۲۷ ادامه یافت و تاریخ آخرین فوران آن نیز به دسامبر ۱۹۷۲ باز می‌گردد.[۲][۱] همچنین در سال ۱۹۸۱ زمین‌شناسانی که از قلهٔ آکاتنانگو بازدید کرده بودند در گزارششان به وجود بوی شدید گوگرد اشاره داشتند اما دودخانی مشاهده نشده بود.[۳]

خطرهای احتمالی[ویرایش]

گرچه شمار فوران‌های آکاتنانگو بسیار اندک بوده است اما با توجه به سست‌شدگی سنگ‌ها و صخره‌های این آتشفشان به دلیل تغییرات گرمایی و شیبدار بودن دامنه‌های آن، این خطر وجود دارد که بارش‌های شدید در فصول بارانی باعث رانش زمین و سقوط بهمنی از سنگ شود که می‌تواند بسیار ویرانگر باشد.[۲]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ «Acatenango». Global Volcanism Program - Smithsonian Institution. بازبینی‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ J.W. Vallance, S.P. Schilling, O. Matías, W.I. Rose, and M.M. Howell. «Volcano Hazards at Fuego and Acatenango, Guatemala». U.S. Geological Survey، 2001. بازبینی‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «Acatenango». Volcano World. بازبینی‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  4. «Fuego – Geological setting». Michigan Technological University, Department of Geological and Mining Engineering and Sciences. بازبینی‌شده در ۲۳ مهٔ ۲۰۱۲. 
  5. «Volcán Acatenango, Guatemala». Peakbagger.com. بازبینی‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۲.