آنوسمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

از دست دادن حس بویایی با نام علمی آنوسمی (به انگلیسی: anosmia) که به آن کربویی می‌گویند، یکی از شایع ترین بیماری‌ها به ویژه در افراد مُسن است؛ به نحوی که ۲ تا ۱۰ درصد افراد جامعه را درگیر می‌کند اما در جوامعی که از سطح فرهنگی بالاتری برخوردار هستند، شیوع کمتری دارد.[۱] دکتر پدرام برقعی (عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران) با بیان این که این بیماری در مردان شایع تر از زنان است، گفت: ۲۰۰ عامل در بروز آنوسمی دخالت دارند که شایع ترین علت کربویی، بیماری انسدادی بینی است. به طور متوسط در حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد علت بروز آنوسمی، بیماری‌های انسدادی بینی است که شایع ترین آن پولیپ‌های بینی، آلرژی، تورم مخاط بینی و ایجاد تومورهایی است که باعث انسداد می‌شوند.

مسدود شدن بینی به این دلیل موجب بروز آنوسمی می‌شود که هوا به قسمت‌های فوقانی این عضو از بدن که پیاز بویایی در آن واقع شده است، نمی‌رسد. بیماری‌های عفونی دستگاه فوقانی تنفسی به دلیل تورم موجب انسداد بینی و در پی آن بروز آنوسمی می‌شوند. این عفونت‌ها چه ویروسی و چه باکتریال می‌توانند باعث درگیر شدن پیاز بویایی و فلج کردن عصب بویایی شده و موجب بروز آنوسمی شوند.

تنها در ۱۵ تا ۲۰ درصد عفونت‌ها به دلیل ویروسی، حس بویایی برگشت پذیر نخواهد بود. این برگشت ناپذیری در زنان بیش تر از مردان است و زنانی که در سن ۵۰ تا ۷۰ سالگی قرار دارند بیشتر در معرض ابتلا به کربویی هستند. تروما به سر نیز از عوامل مطرح در بروز آنوسمی است. در برخی مواقع حتی خود فرد نیز متوجه ضربه نمی‌شود اما ممکن است ۳ تا ۵ درصد افراد، دچار آنوسمی شوند. این آمار در کودکان به ۱ تا ۳ درصد کاهش نشان می‌دهد.

درمان دارویی در بیمارانی که به علت ویروسی دچار عفونت تنفسی شده باشند استفاده می‌شود و جراحی برای از بین بردن انحراف و پولیپ و برداشتن تومور کاربرد دارد.[۲]

تومورهای تخریبی که کف مغز و سقف بینی را درگیر می‌کنند نیز می‌توانند در بروز آنوسمی دخیل باشند.

اگر بویایی بطور کامل از بین رفته باشد آنومی نامیده می‌شود و اهمیت بیشتری دارد. انوسمی پس از ضربه‌های مغزی و تومر لب پیشانی شایع تر است. در سیگاری‌ها و رینیت آلرژیک مزمن کاهش بویایی دو طرفه یا " هیپوسمی " مشاهده می‌شود. شایع ترین علت هیپوسمی سیگاری شدید و مزمن می‌باشد. کاکوسمی وقتی گفته می‌شود که بیمار احساس بوی نامطبوع نماید. در تعداد قابل توجهی از بیمارلن پارکینسونی اختلال بویایی بصورت کاهش یا از بین رفتن کامل بروز می‌کند که ممکن است یکطرفه یا دو طرفه باشد.[۳]

برای مطالعهٔ بیشتر[ویرایش]

  • Blodgett, Bonnie (2010). Remembering Smell: A Memoir of Losing - and Discovering - the Primal Sense. Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 978-0-618-86188-0. 
  • Tafalla, Marta (2010) (in Spanish). Nunca sabrás a qué huele Bagdad (You will never know the smell of Bagdad). Autonomous University of Barcelona. ISBN 978-84-490-2611-9.  - Novel dealing with congenital anosmia.

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع و پانویس[ویرایش]