آندره مارتینه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

آندره مارتینه (به فرانسوی: Andre Martinet) (زاده ۱۲ آوریل ۱۹۰۸ - مرگ ۱۶ ژوئیه ۱۹۹۹) زبان‌شناس برجسته فرانسوی و یکی از پیشگامان زبان‌شناسی نقش‌گرا است. او یکی از اعضای مکتب زبان‌شناسی پراگ به شمار می‌رود. او سردبیر مجله word بود که در نیویورک چاپ می‌شد. مهم‌ترین دستاورد او در زبان‌شناسی آن است که از سطح توصیف زبانی فراتر رفت و وارد حوزه تبیین شد.[۱]

پژوهش‌ها[ویرایش]

تجزیه دوگانه[ویرایش]

مارتینه مفهوم تجزیه دوگانه را در تقطیع عناصر زبانی به دو سطح عناصر معنامند و نقش‌مند از یک سو و عناصر فاقد معنا اما ممیز معنا (یعنی همان واج‌ها) از سوی دیگر معرفی کرد.

تبیین زبان‌شناختی[ویرایش]

مارتینه در فعالیت‌های زبان شناختی خود، از سطح توصیف فراتر رفت و کوشید برای فرایندهای زبانی تبیین به دست دهد. او دو نیروی حاکم بر تحولات زبانی را معرفی کرد که به صورتی متعادل در زبان به کار می‌روند و اقتصاد زبانی را به وجود می‌آورند. یکی از این نیروها، «اصل کم‌کوشی» است و دیگری «اصل حداکثر کارایی ارتباطی». این دو نیرو به ویژه در رده‌شناسی به عنوان دو انگیزه و نیروی در تعامل و مؤثر در تغییرات زبانی مطرح هستند.[۲]

آثار[ویرایش]

کتاب‌های ترجمه شده به فارسی[ویرایش]

سایر کتاب‌ها[ویرایش]

  • دیدی نقش‌گرا از زبان (۱۹۶۲)
  • زبانشناسی همزمانی (۱۹۶۵)
  • جستاری چند در نحو نقشگرا (۱۹۷۵)
  • نقش و پویایی زبان‌ها (۱۹۸۹)
  • خاطرات یک زبانشناس: زندگی در کنار زبان‌ها (۱۹۹۳)
  • کلیات نحو (۱۹۷۵)
  • تحول زبان‌ها و بازسازی آنها (۱۹۷۵)

آثار مرتبط[ویرایش]

کتاب «مبانی زبان‌شناسی و کاربرد آن در زبان فارسی» اثر ابوالحسن نجفی عمدتاً بر مبنای زبان‌شناسی نقش‌گرای مارتینه نگاشته شده است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. درس‌گفتارهای محمد دبیرمقدم در درس «مکاتب نوین زبان‌شناسی»، ترم اول سال تحصیلی ۱۳۹۰-۱۳۸۹، دانشکده ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی
  2. دبیرمقدم، ۱۳۸۸، ص ۱۸۹

منابع[ویرایش]