آناکسیمنس

آناکسیمنس

شناسنامه
نام کامل	آناکسیمنس
حیطه	فلسفه غرب
دوره	فلسفه دوران باستان
مکتب	مکتب ملطی
تاریخ تولد
زادگاه	میلیتوس، یونان
محل مرگ	میلیتوس، یونان

آناکسیمنس یا آناکسیمن(به یونانی: Άναξιμένης)(به انگلیسی: Anaximenes of Miletus) سومین فیلسوف مکتب ملطی بود.

زندگی

آناکسیمنس در حدود سال ۵۸۵ پیش از میلاد زاده شد؛ حدود ۵۴۵ پیش از میلاد به شهرت رسید؛ و در ۵۲۸ پیش از میلاد درگذشت.

اوضاع اجتماعی ملطیه در زمان او بسیار نامساعد بود. آناکسیمنس در یکی از نامه‌هایش به فیثاغورس می‌نویسد:«چقدر بخت یارت بود که به ایتالیا رفتی. کروتونی‌ها نظر خوبی درباره‌ات دارند و مردم بسیار به دیدار تو می‌آیند، حتی از سیسیل. این جا برعکس، شاه مادها ما را تهدید می‌کند. چگونه می‌خواهی آناکسیمنس شوق مطالعه درباره ستارگان را داشته باشد در حالی که هر لحظه در وحشت مرگ یا بردگی به سر می‌برد؟»

آرا و اندیشه ها

آناکسیمنس مفهوم مادهٔ بی کران آناکسیماندروسی را رها کرد و به اندیشهٔ عنصر یگانهٔ تالسی بازگشت؛ اما به جای آب، هوا را مادهٔ اصلی سازندهٔ جهان قرار داد. البته رای آناکسیمنس از جهتی نیز مشابه نظریهٔ آناکسیماندروس است، زیرا هوا نیز چون مادهٔ بی کران آناکسیماندروسی نامرئی است.

آناکسیمنس دگردیسی هوا را به درجهٔ تراکم آن نسبت داد. می‌گفت آتش، هوایی رقیق شده و آب و خاک، هوایی تراکم یافته‌است. در اندیشهٔ او جهان از هوا ساخته شده و تابع دو پدیده مکانیکی است: انبساط و انقباض. انبساط، تولید گرما می‌کند(آتش) و انقباض تولید سرما (آب) بنابراین سرما و گرما معلول تغییر هواست نه علت آن.

نوآوری این اندیشه در چگونگی و روشی است که عنصری می‌تواند به مادهٔ دیگری تغییر شکل دهد: یعنی زیاد و کم شدن تراکم. به عقیدهٔ آناکسیمنس، هوا برای جهان، همچون روح برای تن، سرچشمهٔ زندگی است. آناکسیمنس می‌خواست بگوید تمام طبیعت نفس می‌کشد.

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آناکسیمنس موجود است.