آمیزه‌سازی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

در زبان‌شناسی ساختن یک واژه به وسیله ترکیب بخش‌هایی از دیگر واژه‌ها را آمیزه‌سازی می‌گویند.

نمونه‌ها در فارسی:

  • رزمایش: واژه رزمایش از هم‌آمیزی دو واژه رزم+آزمایش پدید آمده. این واژه از تصویبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.
  • پرگار: پرهون(دایره)+ نگار
  • کلاپیسه: (مرکب از «کلاغ» و «پیسه») به معنی کلاغ سیاه و سپید.

مولوی سروده‌است: گفت تا چشمش کلاپیسه شدن
کور گشته‌است این دو چشم ِکور ِمن

  • سوزیان: (در اصل «سود و زیان») سرمایه است و اصل آن سود و زیان بوده.

ناصرخسرو: ز دنیا زیانت زدین سود کردی
اگر خوار گیری به دین سوزیان را

  • ورزاو: (مرکب از «ورز» به معنای ِ کشاورزی، صورتِ دیگری از «برز» که در برزگر می‌بینیم و «گاو») گاو ِنر، گاوی که برای ِ شخم زدن و شیار کردن ِ زمین‌های کشاورزی به کار رود.
  • بوک: (ترکیبی از «بُوَد» و «که») باشد که، امید که، شاید که، و نیز اگر.

از مثنوی: ای بسا کس مرده در بوک و مگر
که اگر این کردمی یا آن دگر

منابع[ویرایش]

جمشیدی، رستم، سنتِ دیرینه‌یِ واژه‌پردازیِ پارسی، ۱۴ دی ۱۳۸۷. وب‌گاه زبان فارسی، بازدید: مارس ۲۰۰۹.