آرکئن

آرکئن (به انگلیسی: Archean)‏ یکی از دوره‌های زمین‌شناسی است.

مهمترین وقایع دوره آرکئن یا ابر دوران نخست زیستی تحولات زیستی بوده‌است.در بین مولکول‌های مختلف موجود در سطح زمین اولیه، احتمالا مولکول‌های آلی کربن‌دار وجود داشته‌است. ولی فرایند پیشرفت از چنین مولکولی تا حتی ساده‌ترین موجود زنده باید به زمان بسیار طولانی نیاز داشته باشد.

اولین و مهمترین ماده شیمیایی حیاتی ئیدرات کربن بوده‌است. باکتری‌های ابتدایی که احتمالا اولین موجود زنده بوده‌اند که در حدود ۳٫۸ میلیارد سال پیش طی فرآیند تخمیر ئیدرات کربن انرژی خود را بدست می‌آوردند.از مولکول‌های مهم آن زمان احتمالا اسید آمینه‌ها بودند، که با ترکیب و اتصال آنها مولکول‌های پیچیده مانند پروتئین که بیشتر مواد سازنده بافت موجودات زنده‌اند و فرآیند شیمیایی نیاز به وجود آنها دارند٬به وجود آمده‌اند.

شاید مهمترین مولکول آلی تولید شده کلروفیل باشد که باعث شد موجودات زنده ساده اولیه قادر به تامین غذای خود شوند (تولید کننده). اولین موجود زنده فتوسنتز کننده سیانوباکتری بودند، که به سیانوباکتری‌های امروزی مثل نوسترک شباهت داشتند.

در این دوران همچنان تحولات حیاتی ادامه یافته‌است. از تحولات حاصل در باکتری‌ها گروه‌هایی به وجود آمدند. برخی از این گروه‌ها که از جنس پروتئین بودند، که بیشتر آنها فتوسنتز کننده بودند و احتمالا شبیه جلبکهای امروزی بودند. برخی از این جلبک‌ها که تنفس کننده بودند، احتمالا ظاهری شبیه پروتوزوآهای امروزی داشته‌اند. از تحولات این پروتوزوآها در طی ۱۵۰ میلیون سال، موجودات ساده پرسلولی به وجود آمدند. آنها مجموعه‌ای از چند سلول ساده بودند که کار و فرآیند در آنها متمایز شده بود. بیشتر این موجودات مانند مرجانهای امروزی بودند. از تحولات آنها موجودات دریایی که دارای پوشش خارجی مثل صدف بودند به وجود آمد. بدین ترتیب زمینه تحولات شدید آبزی برای دوران بعد پی‌ریزی شد.

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آرکئن موجود است.

• اطلاعات عمومی ۲۰۰۰ پیام نوین.حیدری سید جمال.جلد اول.