آجارستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۴۱°۳۹′ شمالی ۴۲°۰′ شرقی / ۴۱.۶۵۰° شمالی ۴۲.۰۰۰° شرقی / 41.650; 42.000

جمهوری خودمختار آجارستان
აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა
آچارا
پایتخت
(و بزرگترین شهر)
باتومی
۴۱°۴۳′ شمالی ۴۴°۴۷′ شرقی / ۴۱.۷۱۷° شمالی ۴۴.۷۸۳° شرقی / 41.717; 44.783
زبان رسمی گرجی
نوع حکومت جمهوری خودمختار
نام حاکمان 
رئیس دولت

لوان وارشالومیدزه 
مساحت
 -  مساحت ۲٬۹۰۰کیلومتر مربع 
 -  آب‌ها (٪) جزئی
جمعیت
 -  سرشماری ۳۸۲٬۰۰۰ 
 -  تراکم جمعیت ۱۳۱٫۷‎/km۲‏ 
واحد پول لاری ლ)۱ (GEL)
منطقه زمانی MSK (ساعت جهانی+۳)
دامنه اینترنتی [[.]]
پیش‌شماره تلفنی +۹۹۵؟؟

آجارستان یا آچارا (به گرجی: აჭარა) (تلفظ: Adjara) یکی از استان‌های گرجستان است به مرکزیت باتومی که در جنوب غربی گرجستان و شرق دریای سیاه قرار گرفته است و بخشی از آن با ترکیه هم مرز است.

تاریخ[ویرایش]

Georgian States Colchis and Iberia (600-150BC)-en.svg

سابقه تشکیل تمدن در این جا به ۳۵۰۰ سال پیش می‌رسد. یونانیان باستان این سرزمین و اطرافش را کولخیس نامیده‌اند. گرجی‌ها این سرزمین را کُلخِتی و بومیان محلی اِگریسی می‌خواندند. بعدها ساکنان گرجی سرزمین گلخیدا، آجار نام گرفتند. در مآخذ قدیمی گرجی نیز نام آچارا آمده است.

گزنفون از سرزمین کولخیس یاد کرده و هرودت نیز آن را همسایهٔ ماد نوشته است. از اواخر سدهٔ ششم پیش از میلاد حضرت عیسی (ع) تا نیمهٔ نخست سدهٔ پنجم پیش از میلاد مسیح، کولخیس وابسته به دولت هخامنشی بود و از ساتراپهای دولت هخامنشی تبعیت می‌کرد. پس از ضعف و سقوط دولت هخامنشی تلاشهایی برای تأسیس دولتی مستقل در آن سرزمین آغاز گردید. اواخر سدهٔ دوم پیش از میلاد این سرزمین تابع دولت پونتوس و در سدهٔ نخست پیش از میلاد تابع دولت رم شد. طی سده‌های اول و دوم میلادی آشفتگی‌هایی در این سرزمین پدید آمد و سرانجام در سدهٔ چهارم میلادی لازها بر این سرزمین مسلط شدند. در سدهٔ مزبور و پس از آن سرزمین مذکور صحنه پیکار میان دولت‌های ایران و روم شرقی بود. در مذاکرات صلح میان قباد اول پادشاه ساسانی و یوستینوس (ژوستن) امپراتور روم شرقی سرزمین مزبور به ایران واگذار گردید.

از سدهٔ هفتم میلادی سرزمین آجارستان مورد هجوم شاخه‌ای از ایبریان (گرجیان) قرار گرفت که کارتاولی نامیده می‌شد. در سدهٔ هفتم میلادی این سرزمین تابع خلافت شد. سدهٔ سوم هجری (نهم میلادی) بخشی از قلمرو گرجستان شد سدهٔ پنجم ترکان سلجوقی و سده هفتم هجری مغولان بر این سرزمین حمله بردند. در نیمهٔ دوم سدهٔ ده هجری (قرن شانزده میلادی) سرزمین کنونی آجارستان به تصرف دولت عثمانی درآمد و تا ۱۸۷۸ میلادی ادامه داشت. بنا به نوشتهٔ مورخان طی نیمهٔ دوم سدهٔ ده هجری در اراضی آجارستان نه تنها گرجیان مسلمان، بلکه مسیحیان نیز سکنی داشتند. جنگ‌های روسیه و عثمانی در ۱۸۷۸-۱۸۷۷ میلادی سبب شد که بخشی از آجارستان از جمله شهرهای باطوم، قارص و اردهان تحت تسلط امپراتوری روسیه قرار گیرد.

خیابانی در باتومی

طبق تصمیم کنگره برلین در سال ۱۸۷۸ میلادی آجارستان به گرجستان پیوست. در سال ۱۹۱۸ ترکان شهر باطوم و بخش‌هایی از آجارستان را متصرف شدند. از دسامبر ۱۹۱۸ تا ژوئیه ۱۹۲۰ بندر باطوم در اشغال سپاهیان انگلیس بود. ۱۸ مارس ۱۹۲۱ بلشویک‌ها در آجارستان مستقر شدند. در ژوئیه همان سال آجارستان بخشی از جمهوری گرجستان شد. آجارها در دوران سلطه امپراتوری عثمانی اسلام آوردند و به سبب نفوذ و گسترش اسلام در آجارستان، روس‌ها این سرزمین را گرجستان اسلامی نامیدند.

مردم[ویرایش]

اهالی آجاریا، از دو شاخه مینگرلی و کارتلی هستند.

جمعیت آجارستان طبق آمار سال ۱۹۷۶ ۲۳۷٫۰۰۰ نفر می‌باشد.

آجارهای مسلمان جمهوری خودمختار آجارستان را ۷۴٫۰۰۰ نفر نوشته‌اند.

آجارها از اختلاط بومیان این سرزمین با یونانیان و اهالی بیزانس پدید آمدند. ۷۰٫۰۰۰ نفر از مردم آجار ساکن باطوم و کوتائیسی به زبان گرجی و لهجهٔ گوریا که یکی از لهجه‌های ساحلی گرجستان است سخن می‌گویند. آجارهای مسلمان ساکن نواحی هم مرز با ترکیه، زبان ترکی نیز می‌دانند.

تقسیمات جغرافیایی[ویرایش]

Adjara map.png
  • 1. شهر باتومی
  • 2. ناحیه کِدا
  • 3. ناحیه کُبولِتی
  • 4. ناحیه خِلواچائوری
  • 5. ناحیه شواخِوی
  • 6. ناحیه خولو

پانویس[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • عنایت الله، رضا. «گرجستان». مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز ۴. تهران: مؤسسهٔ چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، ۱۳۷۲. 
  • www.adjara.gov.ge/eng/