آتشک

برای دیگر کاربردها، آتشک (ابهام‌زدایی) را ببینید.

برای دیگر کاربردها، آتشک (ابهام‌زدایی) را ببینید.

برای اثبات‌پذیری کامل این مقاله به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارائه‌شده به‌درستی ارجاع داده نشده‌اند. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکی‌پدیا برای ارجاع به منابع با ارایهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بی‌منبع در آینده مردود و حذف خواهندشد.

آتشک یا بادزدگی نوعی از بیماری گیاهان است.

آتشک در اثر عفونت با یک بیمارگر (پاتوژن) رخ می‌دهد و مرگ سریع برگ، جوانه، شاخه و اندام گیاهی از آثار آن است. پیش از مرگ این اندام‌ها معمولاً نخست زردی (کلروز) و قهوه‌ای شدن در گیاه دیده می‌شود.

بیماری آتشک (در انگلیسی Fire Blight)، با عامل باکتریایی Erwinia amylovora یکی از مهمترین بیماری‌های درختان میوه دانه‌دار (سیب، گلابی و به)و گیاهان خانواده گلسرخیان می‌باشد.

مقدمه

بیماری آتشک مهم ترین بیماری درختان میوه گلابی و به در جهان است. در برخی سال ها این بیماری روی درختان سیب خصوصاٌ انواع حساس نظیر رقم فوجی، گالا و ارقام محلی ایران نظیر رقم شفیع آبادی خسارت می زند ولی به طور معمول شدت خسارت بیماری آتشک روی درختان سیب از دو میزبان دیگر یعنی گلابی و به به مراتب کم تر است. اولين گزارش در مورد مشاهده بيماري آتشك به سال 1793 میلادی باز ممي گردد. اين بيماري براي اولين بار در دره رودخانه هودسن در ايالات متحده آمريكا روي درختان سيب، گلابي و به مشاهده شد. احتمالاً سيب‌هاي وحشي بومي اين قاره ميزبان هاي اوليه اين بيماري بوده اند. بيماري همراه با توسعه باغ های سيب و گلابي، به تدريج در تمامي آمريكا و بخشي از كانادا پراکنده شده و سپس همراه با ميوه های آلوده صادراتی از آمریکا به انگلستان منتقل شد. انتقال بيماري به این کشور موجب انتشار آن در سرتاسر اروپا، ترکیه، مصر، لبنان و سپس ایران شد. این بیماری برای اولین بار در سال 1368 در ناحیه برغان کرج در استان تهران مشاهده شد. بیماری آتشک طی سال های اولیه خسارت گسترده ای را در استان های تهران، قزوین، آذربایجان غربی و شرقی سبب گردید. به همین دلیل بخش قابل توجهی از باغ های گلابی احداث شده با استفاده از ارقام حساس یا نیمه حساس به بیماری نظیر ارقام شاه¬میوه، دوشس و پیغمبری (سردرودی) طی این سال ها ریشه کن شده و توسعه باغ های گلابی برای سال های متوالی در این مناطق تقریباٌ بطور کامل متوقف شد. برعکس باغ های گلابی احداث شده با استفاده از ارقام متحمل¬تر نظیر ارقام درگزی، اسپادونا و بیروتی، سال های طغیان بیماری را با سهولت بیش تری پشت سر گذاشته و مجدداٌ توانستند تولید اقتصادی خود را از سرگیرند. لازم به ذکر است مشاهدات انجام گرفته در مناطق مختلف کشور نظیر استان های تهران، قزوین، آذربایجان غربی و خراسان رضوی بیانگر اینست که در صورت ورود بیماری آتشک برای نخستین بار در یک منطقه، میزان خسارت بیماری طی سال های ابتدایی بسیار شدید خواهد بود. لیکن به تدریج پس از ریشه کن شدن میزبان های بسیار حساس، بیماری به تدریج به تعادل رسیده و فقط در برخی سال ها که شرایط آب و هوایی برای توسعه بیماری مناسب است، روی انواع حساس خسارت بیماری قابل توجه خواهد بود. در چنین مرحله ای مدیریت مطلوب و به موقع بیماری، علی الخصوص استفاده از ارقام متحمل به بیماری برای احداث باغ >های جدید سبب مهار آن شده و کنترل بیماری بار مالی زیادی به دوش تولید کننده نخواهد گذاشت. نگارش: حميد عبداللهي (عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر ایران

منابع

Evaluation of Iranian Quince Genotypes to Fire Blight-Part I

Evaluation of Iranian Quince Genotypes to Fire Blight-Part II

SPII Homepage of Author