آتاهوالپا
| آتاهوالپا | |
|---|---|
 چهرهنگاری از آتاهوالپا که در زمان حیات او کشیده شده |
|
| دوران | سیزدهمین و آخرین امپراتور اینکا |
| زادروز | ۱۵۰۲ |
| مرگ | ۱۵۳۳ |
| پدر | هوایناکاپاک |
| مادر | دوچیسلا |
آتاهوالپا (۱۵۳۳ - ۱۵۰۲) سیزدهمین و آخرین امپراتور اینکا در آمریکای جنوبی بود.
[ویرایش] زندگینامه
او فرزند هوایناکاپاک و یکی از همسرانش دوچیسلا بودهاست. او و برادر ناتنی و بزرگترش هواسکار (فرزند ارشد هوایتاکاپاک و وارث تاج و تخت وی) همزمان باهم در قلمروی که پدرشان میان آن دو تقسیم کرده بود، به امپراتوری تاهوانتینسویو (نام رسمی امپراتوری اینکا) رسیدند.
بخش بزرگتر و مهمتر امپراتوری شامل کوزکو (پایتخت باستانی اینکا)، به هواسکار و بخش شمال به پایتختی کیتو (پایتخت امروزی اکوادور) به آتاهوالپا تعلق گرفته بود. (مادر آتاهوالپا، دوچیسلا اهل کیتو بود.)
با ورود اسپانیاییها به سرزمین تاهوانتینسویو، میان دو برادر جنگ درگرفت. در یورش هواسکار به کیتو، نخست آتاهوالپا به دست برادرش اسیر شد، اما توانست فرار کند و در جنگ چیمبورازو، هواسکار را به اسارت درآورد. سپس به کوزکو شتافت تا پایههای قدرتش را تحکیم کند و خود را فرمانروای یگانه تاهوانتینسویو نامید.
وی آماده کارزار با اسپانیاییها شد و در روز ۱۶ نوامبر ۱۵۳۲، در یک جنگ سرنوشتساز در دشت کاخامارکا با فرانسیسکو پیزارو فاتح اسپانیایی به نبرد پرداخت و به اسارت درآمد. وی در ابتدا پیشنهاد گروش به مسیحیت را نپذیرفت و کتاب مقدسی را که وینسنتدووالورده کشیش اسپانیایی بر او عرضه کرده بود بر زمین انداخت.
پیزارو به وی پیشنهاد کرد تا آزادی خود را در ازای پرداخت مقادیر هنگفتی از طلا و جواهرات به دست آورد. هواسکار که او نیز به اسارت اسپانیاییها درآمده بود، پیشنهاد کرد که مقدار بیشتری جواهرات بپردازد. آتاهوالپا که میترسید اسپانیاییها، برادرش را علیه وی بشورانند، دستور داد تا در توطئهای هواسکار را به قتل برسانند.
تاوانی که سپاهیان آتاهوالپا پس از دو ماه دیرکرد به پیزارو پرداختند در رهایی امپراتور پیشین اینکا کارگر نیفتاد. وی در ۲۹ اوت ۱۵۳۳، پس از تعمید تحمیلی و پذیرش اجباری مسیحیت به دار آویخته شد.
جنازه وی را در مراسمی باشکوه به خاک سپردند، اما سرخپوستان شبانه جسد وی را ربودند و در کیتو به خاک سپردند. هنوز هم برخی از قبایل سنتی برای آتاهوالپا سوگواری میکنند.
آتاهوالپا را پس از اعدام به خاک نسپردند بلکه او را سوزاندند. نه به این دلیل که زجر بکشد بلکه به این علت که کسی تنواند جسدش را مومیایی کنند و او از حیات بعد از مرگ بی بهره بماند. (اعتقاد اقوام اینکا)
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منبع
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ آتاهوالپا موجود است. |
- مارسل نیدرگانگ، بیست کشور آمریکای لاتین، برگردان از محمد قاضی
- Wikipedia, the free encyclopedia →atahualpa (بازدید: ۲۰۰۷-۰۴-۱۰)
