آب‌دوغ

آب‌دوغ در سمت راست، شیر در سمت چپ.

آب‌دو غ یا پس‌آب کره گونه‌ای نوشیدنی است که پس از گرفتن کره از شیر یا خامه بدست می‌آید.

آب‌دو غ همچنین به نوعی نوشیدنی‌ تهیه شده از شیر تخمیر شده گفته می‌شود که معمولاً در مناطق گرمسیری (چون خاور میانه، پاکستان، هند، یا جنوب آمریکا) که در آنجا شیر تازه خیلی زود ترش می‌شود، تهیه می‌کنند. آب‌دو غ حتی در مناطق سردسیری چون اسکاندیناوی و هلند نیز نوشیدنی محبوبی است.

آب دوغ همچنین به محصول لبنی تخمیر شده از شیر گاو گفته می‌شود که در اثر افزودن باکتری اسید لاکتیک به شیر ترش شده باشد.

فرآوری

آب‌دوغ فرآوردهٔ شیری تخمیری بسیار قدیمی است که نوع سنتی آن در واقع فرآوردهٔ جنبی فرآیند تولید کره می‌باشد، امروزه اغلب همانند روش تولید ماست‌های نوشیدنی تولید می‌شود. نوع سنتی آب‌دوغ بدلیل محتوای بالای یون‌های کلسیم و لیپیدهای فسفرینه اغلب دارای طعم بد و نامطلوب اکسیداتیوی است و بدین جهت امروزه آب‌دوغ را با افزودن باکتری‌های لاکتیکی به شیر و هم زدن و نگهداری در دمای حدود ۲۵ و سپس خنک کردن تهیه می‌کنند.

واژهٔ آب دوغ در فرهنگ معین

• ماستی که درون آن آب ریزند و به صورت دوغ درآورند، ماستی با آب بسیار.
• گچ یا آهکی که برای اندودن دیوارها به کار رود، دوغاب.

شعر

طیان:

کسی را کو تو بینی درد سرفه

بفرمایش تو آب دوغ و خرفه.

امثال

بخیه به آب دوغ زدن: رنجی بیفائده بردن.

جستارهای وابسته

• شیر
• ماست
• دوغ
• آب‌دوغ خیار
• کشک (آب پنیر)
• کفیر

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آب‌دوغ موجود است.

منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، دسترسی ۴ مارس ۲۰۱۱

شركت صنايع شير ايران، خبرگزاری صنایع غذایی ایران

فرهنگ معین، سایت ریسمون

آب‌دوغ، لغت‌نامه دهخدا