آب‌بند (مصالح)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

استفاده از آب بند (واتر استاپ) (WaterStop) به منظور آب بندی درزهای اجرایی و محل‌های قطع بتن (Construction Joint) متداول است. امروزه تمامی کشورهای توسعه یافته و پیشرفته از آب بندهای هیدروفیلیک یا بنتونیتی برای آب بندی درزهای اجرایی استفاده می‌کنند نه نوع P.V.C آن، زیرا محل ثابت سازی آب بندها در بین آرماتورها می‌باشد و با گذشت چند سال از عمر سازه و بررسی شرایط آرماتورها و بتن مشاهده می‌کنیم آرماتورهای طولی و عرضی که در سمت آبگیر سازه قراردارند به واسطه عبور آب از طریق درز سرد موجود بین مقاطع بتن ریزی شده و لوله‌های موئین ناشی از تبخیر آب بتن، دچار زنگ زدگی شده که در برخی از موارد با انبساط ۶ الی ۱۵ درصدی حجم آرماتورها، بتن دچار ترک خوردگی می‌گردد. این نقصان عاملی جهت تشدید نفوذپذیری و کاهش شدید طول عمر سازه بتنی می‌باشد. آب بندهای هیدروفیلیک یا بنتونیتی علاوه بر سهولت و سرعت بسیار زیاد در نصب تمامی نواقص فوق‌الذکر را رفع می‌کنند. برای آب بندی یک سازه بتنی باید دو کار اساسی صورت بگیرد:

  • آب بندی خود بتن توسط بتن مناسب
  • آب بندی درزهای بتن توسط واتراستاپ

که هر دو صورت می‌بایست برقرار باشد.[۱]

اصول آب بندی بتن[ویرایش]

اصلاح منحنی دانه بندی و کنترل میزان فیلر (FILLER) بتن یعنی بیشتری نسبت به سایر مواد داشته باشد و تغییر نسبت مصالح درشت به ریز (در بتن‌های معمولی شن بیشتر است ولی در اینجا نسبتها برابر باید باشد)، نسبت آب به سیمان حداقل است، از دیگر عوامل موثر ویبرهٔ مناسب است و برای افزایش ضریب اطمینان لزوماً همه بتن‌ها نیاز به افزودنی ندارند البته اگرخوب اجرا شود.[۲]

اصول آب بندی درزها[ویرایش]

  • واتر استاپ
  • درزگیر که به عنوان مکمل استفاده می‌شود نه به عنوان جایگزین

کاربرد واتراستاپ‌ها برای آب بندی درزهای اجرایی و درزهای انبساط در سازه‌های بتنی آبی استفاده می‌شود. اهمیت واتر استاپ‌ها را در سازه‌های آبی می‌توان به مانند بادبندها در سازه‌ها عنوان نمود. واتر استاپ طول مسیر جریان و حرکت آب را طولانی می‌کند تا آب نتواند نشت کند. ضخامت بتن بر اساس میزان نفوذ پذیری از آن جهت اهمیت دارد که اگر ضخامتش بیشتر از میزان نفوذ پذیری آب باشد تا آب از آن عبور نکند. یکی از نکات در طراحی، عرض واتر استاپ است، که عمق نفوذ بیشتر از یک دور رفت و برگشت باشد.[۳]

انواع درزها[ویرایش]

  1. درزهای ثابت: در این درزها آرماتور قطع نمی‌شود.
    1. درزهای اجرایی (مثل قطع بتن ریزی و عدم پیوستگی)
    2. ترک
  2. درزهای حرکتی:
    1. انبساط حرارتی
    2. انقباض
    3. فرعی ترکیبی

بنا به نوع درزها ۲ نوع واتر استاپ داریم که شامل تخت که در وسطش حفره نمی‌باشد. همه واتر استاپ‌ها آج دارند که باعث چسبندگی و افزایش طول مسیر آب می‌باشند و نوع آنها با توجه به نوع درز تعیین می‌شوند. در واتر استاپ‌هایی که در وسطش حفره دارند، حفره دقیقاً وسط درز حرارتی انبساطی می‌افتد که جلوگیری از بازی کردن درز می‌شود. انواع واتر استاپ‌ها از لحاظ محل قرار گیری در مقاطع بتنی به انواع زیر تقسیم می‌شوند:

  1. واتر استاپ‌های میانی
  2. واتر استاپ‌های کفی (کف استخر)
  3. واتر استاپ‌های روکار

عوامل موثر در تعیین اشکال و ابعاد واتر استاپ‌ها

  • نوع و اندازه درز
  • محل قرار گیری واتر استاپ‌ها در مقطع بتنی
  • ضخامت قطعه بتنی که واتر استاپ‌ها در آن قرار دارند
  • فشار هیدرواستاتیک درون سازه

ساده ترین راه همپوشانی (Overlap) هرچقدر که Overlap زیاد باشد به خاطر آج‌ها دو سر کاملاً برهم منطبق نمی‌شوند. بهترین راه Overlap توسط جوش لب به لب توسط دستگاه مخصوص هویه برقی می‌باشد به این صورت است که دو سر واتر استاپ را ذوب می‌کنند و به هم می چسبانند.

مراحل کار[ویرایش]

هنگام ذوب کردن هر دو لبه به طور همزمان توسط المانی که وسطش می‌گذاریم و با گرما می‌شود. واتر استاپ در محل عمود بر درز در کشش است و ما در مورد مقاومت کششی این محل اتصال نداریم.[۴]

آزمایش کنترل کیفیت واتر استاپ[ویرایش]

دو قطعه I شکل از واتر استاپ در هر دو جهت آنها بریده می‌شود و مورد بررسی قرار می‌گیرد. نکته: افزایش طول در زمان بریدگی و مقاومت مهم است. در سالهای گذشته ار واتر استاپ‌های مسی استفاده می‌شد که راحت پاره می‌شدند و در جوش دادن آنها به مشکل بر می‌خوردند و در ضمن گران بودند و استفاده از آنها به صرفه نبود. واتر استاپ‌های P.V.C در مقابل اشعه ماوراء بنفش خشک و شکننده می‌شوند. از ویژگی‌های واتر استاپ‌های مرغوب می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • دارای رنگ روشن باشد (چون رنگ تیره از جنس مواد کهنه می‌باشد)،
  • سطح آنها حتماً آجدار باشد
  • زیر تابش مستقیم نور خورشید قرار نگیرد.
  • به هیچ وجه سطح آن چرب نباشد.[۵]

منابع[ویرایش]

  1. www.civilmaster.ir/fa/articles/22-articles/198-water-stop.html
  2. www.civil-it.com
  3. www.canal86.com
  4. www.civilmaster.ir/fa/articles/22-articles/198-water-stop.html
  5. www.canal86.com
  • ویکی‌پدیای انگلیسی